Danskit naalakkersuisuisa Danmarkimi kalaallit najugaqartut naligiimmik pineqartarnissaat siuarsarniarlugu kiisalu assigiinngisitsisarneq akiorniarnissaanut ukiuni tulliuttuni marlunni 6,6 mio. koruuninik, immikkoortitsipput. Tamanna Nunanut allanut aamma nunasisunut inuiaqatigiinnut akulerutsitsinermut ministereqarfiup tusagassiutitigut nalunaarutaani atuarneqarsinnaavoq.
Oqartussani nutserisunik ikiuineq pillugu pitsaanerusumik siunnersuinissaannut, kalaallisut paasissutissiinissamut, naligiissitaanermut ataqatigiissaarisumik atorfinitsitsinissamut aamma kalaallinut illersuisunik ikiorsiissutit nukittorsaasoqarnissaanut, aningaasat ilaatigut atorneqassapput.
Danskit naalakkersuisuisa Danmarkimi kalaallit najugaqartut naligiimmik pineqartarnissaat siuarsarniarlugu kiisalu assigiinngisitsisarneq akiorniarnissaanut ukiuni tulliuttuni marlunni 6,6 mio. koruuninik, immikkoortitsipput. Tamanna Nunanut allanut aamma nunasisunut inuiaqatigiinnut akulerutsitsinermut ministereqarfiup tusagassiutitigut nalunaarutaani atuarneqarsinnaavoq.
Naligiissitaanermik siuarsaanissamut kalaallinillu immikkoortitsinerup akiornissaanut suliniutit arfineq-pingasut
Suliniut 1: Kalaallinut maani najugaqartunut oqalutseqarnissamut pissarsinissamut pi umasaqaatit malillugit pisussaaffiit pillugit pisortat suliffeqarfiini sulisunut siunnersui nermut atortut
Suliniut 2: Ilitsersuinermut eqqaasitsissummik ”paarsisutut allakkat”-tut iluseqartumik pisortanut pisariaqartunut nassiussineq
Suliniut 3: Kalaallit maani najugaqartunut naligiimmik pineqarnissaannut ataqatigiissaa rineq
Suliniut 4: Naligiissitaanermut ataqatigiissaarineq kalaallinut maani najugaqartunut
Suliniut 5: Kalaallit maani najguaqartunut illersuisoqarnerup Nukittorsarneqarneranik ingerlatitseqqiineq
Suliniut 6: Kalaallit illuini atuarnermik nukittorsaanerup ingerlateqqinneqarnera
Suliniut 7: Peqatigiiffik Tikiusaamut tapersersuineq
Suliniut 8: Ammip qalipaataanik immikkoortitsineq pillugu misissuinermut ilassut
Tigulaariffik: https://uim.dk/media/rwudbrbr/initiativer-til-at-fremme-ligebehandling-og-bekaempe-diskrimination-mod-groenlaendere.pdf
Oqartussani nutserisunik ikiuineq pillugu pitsaanerusumik siunnersuinissaannut, kalaallisut paasissutissiinissamut, naligiissitaanermut ataqatigiissaarisumik atorfinitsitsinissamut aamma kalaallinut illersuisunik ikiorsiissutit nukittorsaasoqarnissaanut, aningaasat ilaatigut atorneqassapput.
Tamatuma saniatigut kalaallit kulturiat oqaluttuarisaanerallu pillugit ilinniartitsineq annertusineqassaaq, kiisalu kalaallit danskillu akornanni ataatsimoornermut tapersersuineq annertusineqassalluni. Assigiinngisitsineq tunngavigalugu immikkoortitsisarneq aammalu kalaallit atassuteqarnerat misissuiffigineqassaaq.
Danmarkimi kalaallit nalitut pineqarnissaat, pitsaanerusumik ikiorneqartarnissaat, ataqqinnittumillu assigiinngisitsinermik pineqarneqartannginnissaat siunertaasoq, Ministereqarfik nalunaarpoq.
Kalaallit folketingimut ilaasortaatitaat Qarsoq Høegh-Dam (Naleraq) aamma Naaja H. Nathanielsen (IA) nunanut allanut aamma nunasisut inuiaqatigiinnut akulerutsinneqarnissaanut ministeri Morten Bødskov (S) suliniutit pillugit oqaloqatigisimavaat, taakkualu qanoq piviusunngortinneqarnersut oqaaseqarfigalugu.
"Tikiusaaq"-mut aningaasaliissutit
Naaja H. Nathanielsenip peqatigiiffimmut "Tikiusaaq"-mut kiisalu Danmarkimi Kalaallit Illuisa ilinniartitsinermut sullissiviinut aningaasaliisoqarnissaa kissaatigaa, tamannalu akuersissutigineqarpoq.
"Kalaallit pillugit/Danmarkimi kalaallinut ammip qalipaataanik immikkoortitsinermut ingerlaartumik akiuiniarneq naligiimmik ataqqeqatigiimmillu atassuteqarneruvoq. Inuit Ataqatigiit siunertamut suliniutit tamarmik taamaammat tapersersorpai. Tamanna atuuppoq systemip inuit inoqqaavisut piginnaatitaaffitsinnut ilisimanninnerannut nukittorsaatitut suliniutaannillu, inuit akornanni naapitsinernut tapersiutaasinnaasunut suliniutinut nukittorsaavoq. Taamaammat nuannaarpugut, peqatigiiffitsinnut ”Tiki-usaaq”-mut Kalaallillu Illuisa atuarnermi kiffartuussiviinut aningaasat kissaativut tusarneqarsimammata, suliniutaat ataqatigiilersitsinermik paasititsiniaanerannut sulini-utaat inummiit inummut naapitsinerat annerusumik paasinnissinnaanermut ataqqin-nittumillu kinguneqarumaarpoq," Naaja H. Nathanielsen oqarpoq, Qarsoq Høegh-Damilu kalaallit atassuteqarnerinut misissuisoqarnissaa qilanaaraa.
"Inuit inoqqaavisut pisinnaatitaaffivut eqqartorneqartillugit, pisinnaatitaaffitsinnut, pisariaqartillugu, ilisimasaqarnissarputtaaq pingaarpoq, kiisalu kinaassutsitta at-tuumassuteqarnittalu nammineq ilisimaarinissaat. Taamaammat pingaaruteqartumik alloriarneruvoq, qanoq Kalaallit Danmarkimi najugaqartut Kalaallit Nunatsinnut ka-laallillu inuit inoqqaavisut attuumassuteqarnitta misigineqarnerat pillugu paasisaqarne-rulissagatta maanna."
Suliniutit taakku aqqutigalugit naalakkersuisut immikkoortitaasa, nunatsinni najugaqartunut kalaallit pillugit assigiinngisitsisarnerup akiornissaanut immikkoortitat sinneruttut 6,1 millionit koruunit 2027-mi 2028-milu atorneqassapput, kiisalu 2027-mi 0,4 mio. kr.-inik 2028-milu 0,1 mio. kr.-inik aningaasaliisoqaqqissalluni.