LIVEBLOG: Kalaallit Nunaata pisiarineqarsinnaanera Trumpip isumannaallisaanermut suliaqartitaanit oqaluuserineqarpoq

Pingasunngornermi tusagassiortunik katersortitsinermini USA-p nunanut allanut ministeria, Marco Rubio, uteqqiivoq, soorlu siusinnerusukkut præsidentip illorsuanit nalunaarutigineqareersutut, præsidentip sukkulluunniit amerikamiut sakkutuui suliaqartissinnaagai.

- Præsidenti paasisaqaruni USA isumannaallisaanikkut nunatut navianartorsiortinneqartoq, præsidenti kinaagaluaruniluunniit periarfissaqarpoq sakkutuut atorlugit ajornartorsiutip aaqqinniarnissaanut, Nato-mi iligisat sakkutooqarnikkut iliuutsit aqqutigalugit annaasinnaanerat pillugu Rubio aperineqarami akivoq.

- Qularutigineqassanngilaq sukkulluunniit aqqutit allat atoqqaarusuttarigut ajornartorsiullu aaqqillugu - tamanna aamma Venezuelamut atuuppoq, taanna pingasunngornermi oqarpoq.

Rubio ilanngullugu oqarpoq, USA-p præsidentiata Donald Trumpip kissaatigiuaannarsimagaa Kalaallit Nunaat pisiarissallugu.

Tusagassiortunik katersortitsinermi præsidentip illorsua sinnerlugu oqaaseqartartoq, Karoline Leavitt, Reuters naapertorlugu aamma oqarpoq, Kalaallit Nunaata pisiarineqarsinnaanera Trumpimit aammalu isumannaallisaanermut suliaqartitaanit oqaluuserineqartoq.

- Periarfissat tamarmik præsident Trumpip nerriviata qaaniittuaannarnikuupput. Præsidentillu periarfissaani sallersaajuaannarnikuuvoq diplomati aqqutigalugu iliuuseqarnissaq, taanna oqarpoq.

Soorunami nunarpununa Danmark peqatigalugu ataatsimiinissamik noqqaassuteqartoq. Taamaammat uagut pineqartilluta tamatigut ilaasussaagatta uagullu pineqarluta allaqqunneqarsinnaanngilaq, Nunanut allanut tunngatillugu naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S) oqarpoq.

USAp nunanut allantu naalakkersuisua Marco Rubio qallunaat nunanut allanut naalakkersuisua sapaatip akunnera tulleq naapissavaa, Kalaallit Nunaat eqqartussallugu.

Taanna oqarpoq, Donald Trumpip siunertariuaannaraa Kalaallit Nunaat tiguassallugu.

USA Danmarkilu Kalaallit Nunaat pillugu sapaatip akunnerata tulliani ataatsimeeqatigiissapput.

Reuters naapertorlugu USA-p nunanut allanut ministeria Marco Rubio tusagassiortunik katersortitsinermi taama oqarpoq.

Nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisup Vivian Motzfeldtip marlunngornermi Facebookikkut nalunaarutigaa Danmarkip Kalaallit Nunaatalu USA-mi nunanut allanut ministeri ataatsimeeqatigiumagaat.

Danmarkip nunanut allanut ministeria Lars Løkke Rasmussen (M) kingusinnerusukkut oqarpoq neriuutigalugu piumasaqarneq tusarneqarumaartoq.

Naleraq sinnerlugu Inatsisartunut ilaasortaq Juno Berthelsen Facebookimi allappoq, USA-mut toqqaannartumik inatsisartuni attaveqalernissaq sulissutiginiarlugu.

- Taamaattumik Kalaallit Nunaat inatsisartut aqqutigalugit USA-mut toqqaannartumik attaveqalernissaa Naleqqap sulissutigivaa. Kalaallit Nunaata kissaatai USA-llu qanoq eqqarsaateqarnerat pillugit toqqaannartumik ammasumillu oaloqatigiissinnaasariaqarpugut - suut tamarmik qallunaanit misissorneqaqqaaratik, Juno Berthelsen allappoq.

Nangilluni allappoq Naleqqap USA inuuniarnermi atugassarititaasut pitsanngorsarnissaannut, soorlu niuernermut pilersuinermullu tunngasutigut, suleqatigerusukkaa.

- Peqqinnissaqarfimmi atugassarititaasut ilinniartitaanikkullu pitsaassuseq pillugit suleqatigiinneq. Islandimi periuseq isumassarsiorfiugalugu Kalaallit Nunaatalu soqutigisai erseqqissumik sinaakkusiulluguit upalungaarsimaneq nunallu oqartussaassusianik atuutsitsineq pillugit suleqatigiinneq. Sinersortaammik nakkutilliisussamik pilersitsineq, SAR-imik, upalungaarsimanermik innuttaasunillu sullissinermi suleqatigiinneq.

Taassuma erseqqissarpaa partiip namminiilivinnissaq namminerlu aalajangiisinnaatitaaneq kissaatigigaa:

- Politikkikkut iliuutsikkullu piareersartariaqarpugut, aamma nunanut allanut attaveqarneq Kalaallit Nunaata inuiaqatigiittut namminersortutut siunissaanut iluaqutaasinnaasoq nammineq pilersittariaqarparput.

Juno Berthelsen naapertorlugu Nunanut Allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaq USA-mut oqaloqatigiinnissamut angalanissamik suliniuteqartariaqaraluarpoq, Kalaallit Nunaanni suleqatigiinneq qanoq ittoq periarfissaanersoq paasiniarlugit.

USA-p nunanut allanut ministeriata Marco Rubiop Amerikamiut Kalaallit Nunaannik tiguaanissaat itigartippaa.

Nutaarsiassaqartitsivik Reuters naapertorlugu Frankrigip nunanut allanut ministeria Jean-Noel Barrot Rubio oqaloqatigereerlugu taama oqarpoq.

Barrotilli aamma oqaatigaa Frankrigip nunat suleqatini USA-p Kalaallit Nunaannik tiguaaniarluni sioorasaarinera pimoorussappagu qanoq qisuariarnissaat pillugu suleqatigiittut pilersaarusiorniarlutik.

Marlunngornermi unnukkut Det Hvide Husip nalunaarnerata kingorna USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaata USA-mit tiguarneqarnissaa "USA nunatut isumannaatsuunissaanut pingaaruteqartoq“ oqaatigimmagu, taama nalunaaruteqarpoq.

Tassani allassimavoq tamatumunnga atatillugu Amerikamiut sakkutuuisa atorneqarnissaat periarfissaajuaannartoq.

Trumpip „nunanut allanut politikkimi anguniagaq pingaarutilik“ anguniarlugu periarfissat eqqartorpai, White House-mi Kalaallit Nunaat pillugu nalunaarummi allassimavoq.

USA-p præsidentiata Donald Trumpip erseqqissarpaa Kalaallit Nunaata tiguarnissaa „nunap isumannaatsuunissaanut pingaaruteqartoq“.

Reuters naapertorlugu nutaarsiassaqartitsiviup apeqquterpassui akissuteqarfigalugit White House allakkatigut taama nalunaaruteqarpoq.

Aamma allassimavoq Trumpip suleqatimilu “nunanut allanut politikkimi anguniagassaq pingaarutilik anguniarlugu” periarfissat assigiinngitsut oqaloqatigiissutigigaat.

Reuters naapertorlugu nalunaarummi allassimavoq: „Soorunami USA-p sakkutuulersorluni iliuutsit naalagaaffiup qullersaata periarfissatut isigiuaannarpai.“

Aamma paasissutissiisartoq kinaassutsiminik isertuussisoq, atorfilittatut qaffasissutut oqaatigineqartoq, tusagassiorfimmut oqarpoq Trumpip siunnersortaasalu ilaatigut Kalaallit Nunaata Danmarkimit pisiarineqarsinnaanera eqqartortaraat.

Canadami generalguvernøriat nunanullu allanut ministeri februaarip aallartinnerani Kalaallit Nunaannut tikeraassapput. Tusagassiorfik ABC News taama allappoq.

Tusagassiorfik naapertorlugu tikeraarneq tamanna USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaannut tatisinerulernerata kinguneranik pivoq.

- Tikeraarneq pissaaq USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaata, kunngeqarfiup Danmarkip ataani inuit namminersortut oqartussaaffiata, USA-mit aqunneqarnissaanut tatisimannilluni uteqattaarinerata nalaani, nutaarsiassaqartitsivik allappoq.

Canadami nunanut allanut ministeri Anita Anand aamma naalagaaffiup pisortaanera Mary Simon, inummik naggueqartoq, Nuummi konsulateqarfiliornissaat naatsorsuutigineqarpoq.

Naalakkersuisut danskillu naalakkersuisuisa amerikamiut nunanut allanut naalakkersuisoqarfiat piaartumik ataatsimeeqatigiumallugu saaffigaat. Nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S) Facebookimini taama ilisimatitsivoq.

- Ataatsimeeqatigiinnissamik noqqaassuteqarneq sakkortusisaq USA nunarput pillugu oqariartuutigisaqattaagaannut tunngassuteqarpoq, Vivian Motzfeldt allappoq.

USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaat aammaarluni pisariaqartivillugu uteqattaarpaa, nunat tamalaallu akornanni aalassattoqarpoq.

- Piffissamik sivitsortumi nunarput ataatsimeeqatigiinnissamik noqqaassuteqartarnera ajoraluartumik iluatitsiviusimanngilaq naak uteqqiattumik tamanna nunatsinniit kissaatigineqarsimagaluartoq, Vivian Motzfeldt ilisimatitsivoq.

Konservativit siulittaasuat Mona Juhl ataatsimiinneq sioqqullugu Sermitsiamut oqarpoq ukiumi kingullermi susoqarsimaneranik siunissamilu qanoq pisoqarumaarneranik paasisaqarnissani qilanaaralugu.

– Paasilluarsinnaavara Kalaallit Nunaanni ernumasoqarnera. Ikioqatigiissinnaavugulli eqqissisimanissarput anguniarlugu. Sakkortuumik oqaluttoqarsimavoq, kisianni suli iliuuseqartoqanngilaq, aamma iliuuseqartoqannginnissaa qulakkeertariaqarparput. Naalagaaffeqatigiit atanissaat qulakkeerniarlugu ilungersortariaqarpugut, Kalaallit Nunaallu aarlerinartorsiortinneqartutut misiginnginnissaa qulakkeerlugu.

Nunanut allanut tunngasunut ataatsimiititaliap ataatsimiinnissaa sioqqullugu Aaja Chemnitz (IA) Sermitsiamut oqarpoq paasissutissanik pissarsinissani qanorlu pisoqarneranik siunnersorneqarnissani naatsorsuutigalugit. Ilanngullugu naatsorsuutigaa apeqqutigissallugu Kalaallit Nunaannut tunngatillugu qanoq upalungaarsimanermut pilersaaruteqartoqarnersoq.

– Diplomati aqqutigalugu attaveqatigiinneq pingaaruteqarpoq, aammali isumaqarpunga pingaaruteqartoq ersersinniarlugu ileqaratta sapinngisamik ajornartorsiulissagutta qasukkaamisitsinissamut iliuuseqarsinnaasunik. Aammali isumaqarpunga pingaaruteqartoq oqaatigissallugu pissutsit maannakkutut itsillugit ernumanissamut pissutissaqanngimmat. Pissutsilli assigiinngitsut sillimaffigisariaqarpagut.

UPN-ip ataatsimiinnera aallartimmersoq:

Nunanut allanut tunngasunut ataatsimiititaliaq immikkut ittumik ataatsimiittoq

Folketingimi nunanut allanut tunngasunut ataatsimiititaliaq marlunngornermi danskit nalunaaqutaat malillugu nalunaaqutaq 18.00 immikkut ittumik ataatsimiilerpoq, sammisaq ataaseq oqaluuserineqassalluni: Kunngeqarfiup USA-mut attaveqarnera.

Ataatsimiinnermi ilaatigut peqataapput nunanut allanut ministeri Lars Løkke Rasmussen (M) illersornissamullu ministeri Troels Lund Poulsen (V).

Aalajangiisartut tamarmik isertinnatik mobilitik inip silataaniitissavaat, aamma kaffimik nassataqaqqusaanngillat.

Decembarimili Jeff Landry erseqqissaavoq USA “nunamik arlaannaannilluunniit tiguaaniarsarinngitsoq”.

USA-p Kalaallit Nunaanni immikkut aallartitaa Jeff Landry isumaqarpoq USA-p Kalaallit Nunaat „tiguarnavianngikkaa“.

Tusagassiorfimmit CNBC-mit USA-p præsidentia Donald Trump Kalaallit Nunaata “tiguarnissaanut” piareersimanersoq aperineqarami taama oqarpoq.

- Naamik, taama isumaqanngilanga, aamma taama oqalunnissaa ilimaginngilara, Landry tusagassiorfimmut oqarpoq.

Immikkut aallartitap decemberimi erseqqissarpaa USA-p „nunat arlaannaalluunniit tiguarniarsarinianngikkai“ pilersaarutigineqanngitsorlu.

Taamani Fox News-imi aallakaatitassiami „The Will Cain Show“-imi taama oqarpoq.

/ritzau/

Jens-Frederik Nielsenip nunat arfineq-marluk Nato-mut ilaasortaasut Kalaallit Nunaannik tapersersuinerat akuersaarpaa. Ikinngutigiinnerup ukiuni kingullerni ineriartortinneqartup maanna tapersersorneqarnermik kinguneqarnera nuannaarutigalugu Facebookimi allappoq:

- USA-p præsidentiata Kalaallit Nunaat pillugu ilungersorluni iliuuseqarusunnini erseqqissarmagu NATO-mi suleqatitta tapersersuinerat pingaaruteqarluinnarpoq. Ataqqinnittumik oqaloqatigiinnissaq diplomatiikkut politikkikkullu aqqutit eqqortut atoqqullugit, aamma oqalliffiit pioreersut atorneqaqqullugit USA-mut kajumissaaqqippunga, taakkulu USA-mik isumaqatigiissutinik atuutereersimasunik tunngaveqarput, Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen Facebookimi allappoq.

- Oqaloqatigiinneq Kalaallit Nunaata inissisimaffianik nunat tamalaat inatsisaanni tunngaviusumik ataqqinninnermik aamma nunap immikkoortuisa ataqatigiinnerannik najoqqutassiamik aallaaveqartumik pissaaq.

Nunat Nato-mi ilaasortaasut arfineq-marluk, ilaatigut Danmarkip Frankrigillu ataatsimut nalunaarumminni Kalaallit Nunaat tamakkiisumik tapersersorlugu Donald Trumpillu Kalaallit Nunaannik aqutsinissamik kissaateqarnini uteqattaarnera itigartillugu ersersippaat.

Tamatumunnga atatillugu Europami NATO-mi suleqatitta tapersersuinerat pingaaruteqarluinnarpoq, nunap immikkoortuisa ataqatigiilluinnarnerat, kisimi oqartussaaneq aamma nunat tamalaat akornanni malittarisassat suli atuuttut ataqqineqartullu ersarissumik takussutissaapput.

Danmarkimi akerliussutsimik takutitsinissaq pilersaarusiorneqartoq Kalaallit Danmarkimi najugallit Københavnimi arfininngornermi januaarip 24-anni nal. 14.00-16.00 Rådhuspladsen aallarnerfigalugu akerliussutsimik takutitsisoqarnissaanik pilersaarusiorput. Akerliussutsimik takutitsinermik aaqqissuussisut "Hands off Greenland"-imik taaguuteqartut innuttaasut Kalaallit Nunaannut, kalaallinut inuiannullu naalagaaffeqatigiinnermullu tapersersueqqullugit kajumissaarpaat.

- Aammattaaq oqaaseqaatit, sioorasaarinerit iliuutsillu Kalaallit Nunaata nammineersinnaaneranik apeqqusiisut akuereqqunngilaat.