Milliartilikkaanik aningaasaliisoqaraluartoq Kalaallit Nunaat EU-mut naaggaartoq

EU-Kommissionip siulittaasua, Ursula von der Leyen, ulluni kingullerni Kalaallit Nunaannut tikeraarpoq ilaatigullu internetimut pitsaanerusumut kalaallillu inaasa pitsaanerulernissaannut aningaasaliissutissanik 1,5 milliard koruuninik aningaasaliilluni.

Tamakkuli Kalaallit Nunaata EU-mut ilaasortanngorusulernissaanut naammanngillat.

Tamanna Ursula von der Leyenip Kalaallit Nunaannut tikeraareernerani paasinarsivoq.

Tassani Kalaallit Nunaanni naalakkersuisut siulittaasuata, Jens-Frederik Nielseni Kalaallit Nunaata 1985-mi taamanikkut EF-imit aninissaq pillugu aalajangernerannik allanngortitsinissamik kissaateqannginnini erseqqissarpaa.

- Kalaallit Nunaat suli ukiuni arlalinni EU-mik suleqateqarnermi inissisimaffimminik nikinngilaq. Tamanna ineriartortikkusupparput nukittunerulersillugulu.

- Ilaasortanngornissarli oqaloqatigiissutigineqanngilaq, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Ataasinngornermi Kalaallit Nunaata, EU-p Danmarkillu taarsiullugu ataatsimut oqariartuut nutaaq, kingullermik ataatsimut oqariartuummik 2015-meersumut sanilliullugu suleqatigiinnermik annertuliisoq atsiorpaat.

Maanna immikkoortut soorlu aatsitassat pingaarutillit, nukissiuutit digitalikkullu attaveqarnerit suleqatigiinnermut ilaatinneqalerput.

von der Leyenip ukiuni tullerni marlunni Kalaallit Nunaanni suleqatigiiffigineqartunut nutaanut aningaasaliissutiginiagai, 200 million euronit erseqqissaaserneqarput

- Tamanna uatsinnut annertuumik periarfissiivoq, suleqatigiinnerlu siammasinnerulersinniarlugu EU-p akisussaaffimmik tiguserusunnera nuannaarutigaarput. Kalaallit Nunaanni angusaqarnerorusuppugut, taamaalilluta siunissami aningaasaqarnikkut nukittunerulersinnaaqqulluta, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Apeqqut: Island qanittumi EU-mut ilaasortanngornissamik isumaqatiginninniarnissamut naggaarmat, pingaarnertut aalisarneq imminullu oqartussaaffigineq naaggaarnermut patsisaanerupput. Kalaallit EU-mut ilaasortanngornissaq taamatut isigigaat isumaqarpit?

- Piffissami kingullermi kalaallit innuttaasut nalinginnaasumik qanoq isumaqarnerat uannut nalileruminaassimavoq. Kalaallilli inissisimanerat nikinngilaq.

- EU-mik suleqateqarpugut. Aalisarnermut ilinniartitaanermullu tunngasimavoq. Maannalu siammasinnerulersipparput, tamannalu nuannaarutigaarput, aningaasaqarnittami assigiinngiiaarnerulersinnissaa kissaatigaarput, taamaalilluta aalisarnermik pinngitsuuisinnaannginneq annikinnerulersillugu, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Apeqqut: Islandimiut inuiattut taasitinneqarlutik naaggaarnerisa kalaallit innuttaasut ilaasortaanermut isummernissaat ilinnut ungasinnerulerpa?

- Naagga, Islandimi ineriartorneq soorunami qanimut malinnaaffigaara. Kalaallilli Nunaanni inissisimanerput nikinngilaq.

- Nunanilli allanik suleqatigiinnerput oqaloqatigiissutigiuartariaqarlutigu nalunngilarput. EU-mik pitsaanerusumik nukittunerusumillu suleqateqarneq ukiorpassuarni Kalaallit Nunaanni ineriartortissimavarput. Taamaammallu suleqatigiinnerup pissusissamisoortumik ineriartornera maanna takuarput, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Ministeriuneq Mette Frederiksen Naalagaaffeqatigiit ataatsimeeqatigiinnerannut atatillugu, ataasinngornermi ualikkut Qooqqunut Kalaallit Nunaanniittumut Jens-Frederik Nielsen peqatigalugu tikeraarpoq.

Danskit ministeriunerata Kalaallit Nunaat EU-mut ilaasortanngussanersoq ilaasortanngussannginnersorluunniit pillugu apeqqummut akuliukkusunngilaq.

- Kalaallilli Nunaannit EU-mut qaninnerulernissaq sivisuumik kissaataasimavoq. EU maani atassuteqaatiminik nukittorsaanissamut annertoorujussuarmik soqutigisaqartoq isumaqavippunga. Tamannaliuna aamma eqqarsaatigalugu ukiut marluk matuma siorna Ursula von der Leyen peqatigalugu Savalimmiunut Kalaallillu Nunaannut tikeraartunga.

- Maannalu von der Leyen uterpoq inuiaqatigiinnilu kalaallini kalaallinullu innuttaasunut pitsannguutissanik sukumiisunik kissaatit iliuuseqarfigalugit, Mette Frederiksen oqarpoq.

Taassuma tikeraarneq – EU-llu Issittumut periusissiassaa – unionip aamma kangimut tapiffeqarneranut pissusissamisoortumik tapiliussatut isigaa.

Tassani EU-Kommissioni nunat EU-mi ilaasortat siuttuinit taperserneqarluni EU-p nunanit nutaanit Balkanip kitaaneersunit ilaasortat amerlinissaanik sulissuteqarpoq.

Taakkununnga Montenegro ilaavoq, taannalu manna tikillugu suliami siuarsimanerpaavoq, 2028-milu nunat EU-mut ilaasortat 28-issaattut ilaasortanngoqqajarluni.

RITZAU