Naleqqap piniarfiup nalaani aasaanerani qaammatini pingasuni atuanngiffeqartoqartarnissaa siunnersuutigaa
Ukioq atuarfiusoq kalaallit kulturiannut inuiaqatigiinnilu pissutsinut naleqqussartariaqartoq Naleraq isumaqarpoq. MIO-p siunnersuut meeqqat ilaannut eqquinerlussinnaasoq mianersoqqussutigaa.
”Naleraq isumaqarpoq kalaallit meerartai atuarfimmi piffeqartariaqartut atuuffitsinnut naleqqussagaasumik. Kalaallit Nunaata silap pissusia, ukiup qanoq ilinera inuuniarnermilu ileqqutoqqat europami pissutsinik aallaaveqartumik atuarfimmi ullorsiuteqartarnissaq pissusissamisuunngitsoq,” Kuno Fencker aalajangiiffigisassatut siunnersuummi allappoq.
Assi: Leiff Josefsen
Aasaanerani atuanngiffeqartarneq juunip aallaqqaataaniit aggustip 31-ata tungaanut aalajangersimasoq, aamma apriilimi maajimilu sapaatip-akunneranut ullut atuarfiusut sisamaannanngornissaat.
Kuno Fenckerip (N) meeqqat atuarfiata aaqqissussaanerata allanngortitsinnissaanut siunnersuutaa ilaatigut taama nipeqarpoq. Tassa ukiup atuarfiusup Kalaallit Nunaanni kulturimut inuiaqatigiinnullu pissutsinut naleqqussarneqassasoq.
Kuno Fenckerip siunnersuutaa meeqqat atuarfiallu pillugu siunnersuutit allat marluk ilanngullugit Inatsisartut ullumi ataatsimiinneranni oqaluuserineqassapput.
”Naleraq isumaqarpoq kalaallit meerartai atuarfimmi piffeqartariaqartut atuuffitsinnut
naleqqussagaasumik. Kalaallit Nunaata silap pissusia, ukiup qanoq ilinera inuuniarnermilu
ileqqutoqqat europami pissutsinik aallaaveqartumik atuarfimmi ullorsiuteqartarnissaq
pissusissamisuunngitsoq,” aalajangiiffigisassatut siunnersuummi allassimavoq.
Meeqqat inuusuttullu ilaqutariit piniarnerannut, aalisarnerannut pilinerannullu peqataasalernissaat siunnersuumi periarfissanngortinniarneqarpoq, taannalu atuartitsinermut ilanngullu piorsarsimassutsip annertusarneranut tapertaasinnaalluni.
Nunap inoqqaavi Nunavummiittut, Alaskami aamma Saamit nunaanniittut, pinngortitamut kulturimullu naapertuuttumik atuartitsinermik aaqqissuussaminnik iluatsilluartumik naleqqussaasimasut, Naleqqap innersuussutigai.
Partiilli ilaqutariit aasaanera tamaat sulinngiffeqarsinnaanngitsut meerartaasa paaqqutarineqarnissaannik neqeroorummik pisariaqartitsiviusinnaanera nassueruitaa.
Atuarfik ulluinnarmut ilusilersuutaallunilu ataatsimoorfiusoq
Meeqqat atuartitaaneranni kalaallit kulturiannik pinngortitamullu paasinninnissaat pingaaruteqaraluartoq, MIO-p aasaanerani sulinngiffeqarnerup sivitsorneqarnissaa sakkortuumik inassutiginngilaa.
MIO tusagassiuutitigut nalunaarummi allappoq.
Meeqqat pisinnaatitaaffii pillugit suliniaqatigiiffik aasaanerani atuanngiffeqarnerup qaammatini pingasuni sivisussuseqarnissaanik siunnersuutip meeqqat amerlasuut piffissami sivisuumi ulluinnarni aaqqissuussaasumik, aalajangersimasunik avatangiiseqanngitsunik inersimasunillu attaveqarluarnermik atuarfimmi nalinginnaasumik neqeroorutigineqarsimasunik peqateqarsinnaajunnaarnissaat kingunerissagaa allappoq.
- Nunatsinni angalasarnitsinni misilittakkagut
aallaavigalugit meerarpassuit – ingammik mianernartumik inissisimasut
eqqarsaatigalugit – atuarfik toqqissisimaffiuvoq aaqqissuussaasumik,
patajaatsumik inersimasulik ataatsimoornermillu misigiffiusoq. Meeqqanut
taakkununnga ulluinnarni allanngorartumik nalaataqartartunut atuarfik
toqqissisimaffiuvoq.
- Qaammatit pingasut aasaanerani
atuanngiffeqartoqartalissappat, meeqqat tunngavissaat taanna
annaaneqarsinnaavoq, meerarpassuillu atugarissaarnissaannut pingaaruteqaqisoq
patajaatsumik inersimasunut attaveqarnissaq ulluinnarnilu aaqqissuussaasumik
ulluinnaqarnissaq annaassavaat, meeqqat pillugit oqaaseqartartoq Stina Sværd tusagassiuutitigut nalunaarummi oqarpoq.
Ilaqutariippassuit aasaanerani sulinngiffeqarnissaminnut
periarfissaqarneq ajornerat, atuareernerullu kingorna ornittakkanik
peqarniarneq nunap ilaani periarfissaanngitsoq aamma tikkuarpaa.
Aammattaaq meeqqat tamarmik ilaqutariittut piniarnermik kulturimillu sammisaqaqatigiinnissamik periarfissaqarneq ajornerat mianersoqqussutigaat.
MIO-p kulturikkut pinngortitamillu ilisimasat atuartitsinermut ilaatinneqarnerulersinnaanerat siunnersuutigaa, taamaaliornikkut meeqqat tamarmik — ilaqutariinni pisuussutit atugarisaalluunniit apeqqutaatinnagit — tamakkuninnga ilisimasaqalernissamut periarfissaqalissammata.
Atauartitsinermi kulturi sammineqarnerusoq
MIO-p Kuno Fenckerip siunnersuutaa maannakkutut isikkoqartillugu akuerinnginnissaa innersuussutigaa.
Ingammik angajoqqaat nalinginnaasumik suliffeqartillugit qaammatini pingasuni aasaanerani atuanngiffeqartarnissaq, aamma sapaatip-akunneranut ulluni sisamani atuartitsisoqartalernissaa eqqarsaatigalugu.
Atuanngiffeqarsinnaanerli piniarfimmut naleqqussarneqarsinnaanera, qaammatini pingasuniunngikkaluartoq, aamma siunnersuutigaat.
Kulturikkut pinngortitarlu pillugu atuartitsinermi annertusineqarsinnaanera siunnersuutigaattaaq.
Naleqqap silami pinngortitamilu atuartitsineq naleqqussarsinnaasoq pisussaaffiginelernissaa aamma siunnersuutigaa.