Oqallisaajuartoq: Ataasiinnarmik inuiattut erinarsuuteqassaagut?
Inuiattut erinarsuutit 1979-imiilli kingullermillu 2017-imiilli Inatsisartuni oqaluuserineqartarput, nunali ataasiinnarmik inuiattut erinarsuuteqassanersoq aalajangersinnaasimanngilaq.
Inuiattut erinarsuutit pillugit apeqqut arlaleriarluni Inatsisartuni oqaluuserineqartarsimavoq: 1979-imi, 1990-imi, 1992-imi, 1994-imi, 2000-mi, 2002-mi, 2003-mi, 2017-imi maannalu marlunngornermi.
Toqqorsivimmiit assi: Leiff Josefsen
Inuiattut erinarsuutit marluk, “Nunarput utoqqarsuanngoravit” aamma “Nuna asiilasooq”, arlaat pisortatigoortumik nunatut ilisarnaatigineqassanersoq nassuiarneqartariaqartoq Atassummiit Aqqalu C. Jerimiassen isumaqarpoq. Taamaanngippat erinarsuummik nutaamik nunatsinni oqaatsinik sumiorpaluutinillu atorneqartunik assigiinngitsunik oqaasertalimmik erinarsuusiortoqartariaqarpoq.
Inuiattut erinarsuutit marluk atuunnerat innuttaasunit ullumikkut “paatsiveerutigineqarsinnaasoq” Naalakkersuisut akissuteqaamminni, Inatsisartuni apeqquteqaat tunngavigalugu oqallittoqarnissaa sioqqullugu tamanut saqqummiunneqartumi, nassuerutigaat.
Nalorninartorsiorneq
"Taamatut inuiattut marloqiusamik erinarsuutit marluk inissisimanerup akuerisaallutik erinarsuut sorleq pisortatigoortuunersoq pisortatigut aaqqissuussinerni, inuiattut ullorsiornermi imaluunniit nunat tamalaat akornanni aallartitani nalornissutaasarluni. Inuiattut erinarsuut aamma meeqqanit siusissumik alanngaarlugu ilinniarneqartariaqarpoq, ataatsimoornermut inuiattullu kinaassutsimut ilisarnaataammat pingaarutilik,“ akissuteqaammi allassimavoq.
Tamanna misigissutsikkut killitsinnartuummat aalajangiisoqartinnagu „peqatigiiffinnik susassaqartunik oqaloqatigiittoqarluni kiisalu innuttaasunik peqataatitsilluni sukumiisumik paasisitsiniaasoqartariaqartoq“ Naalakkersuisut isumaqarput.
Innuttaasunik taasititsineq
“Aaqqiissut tassaasinnaavoq innuttaasut erinarsuutit taakku marluk pioreersut pillugit innuttaasutut taasitinneqarnerisigut – imaluunniit erinarsuummik nutaarluinnarmik inuiattut ataatsimut erinarsuummik tikkuussisoqarluni. Taamatut suleriaaseqarnikkut tamat oqartussaaqataanerannik tunngaviusumik qulakkeerinnittuussaaq, innuttaasullu maani nunami kinaassutsimut paasinnittarnerannut inuiattullu ineriartornissamut takussutissiaassalluni pingaarutilik,” Naalakkersuisut akissuteqaamminni erseqqissaapput.
Inuiattut erinarsuummik nutaarluinnarmik sanasoqarnissaanut apeqqut Naalakkersuisut soqutigaat.
“Erinarsuummut siunnersuut, nunatsinni oqaatsit atorneqartut aammalu kalaallit oqaasiisa sumiorpaluutaannik pingaarnernit ilaatillugit siunnersuutigineqartoq, isumassarsiornarpoq akuutitsinermik ataatsimoornermillu kissaateqarnermik takutitsisuulluni,” akissuteqaammi allassimavoq.
Erinarsuutit pineqartut marluk
“Nunarput utoqqarsuanngoravit” Henrik Lundimit taalliarineqarlunilu Jonathan Petersenimit erinniarineqartoq 1916-imi inuiattut erinarsuutitut atorneqalerpoq. ”Nunarput utoqqarsuanngoravit” aallaqqaammut Sverigemiut inuiattut erinarsuutaannit ”Du gamle, du fria, du fjällhöga Nord”-imit erinnerlugu taallarineqarsimagaluarpoq. Jonathan Petersenip kingusinnerusukkut erinnerpaa. ”Nuna asiilasooq” Jonathan Petersenimit taalliarineqarlunilu erinniarineqarsimasoq 1979-imili inuiattut erinarsuutitut atorneqalerpoq.