– Sulisinnaanngitsutut isigineqartarpunga – naak sulisinnaagaluartunga

Sara Sandgreen Lundblad arnaavoq inuusuttoq piumassuseqarluartoq. Nuummi 2018-imili najugaqarpoq ADHD-millu innarluuteqarluni kromosomimilu 12-imi qaqutigoortumik ajoquteqarluni. Naak atuarsinnaananilu allassinnaanngikkaluarluni ulluinnarni suliassat soorlu errorsineq, erruineq nerisassiornerlu suliarisarpai.

Innarluuteqarnini pillugu paasinnilluarsimavoq: Imminut tatigiunnaarsinneqarsinnaanngilaq. suut sapinnginnerlugit nalunngilai, aamma naak avatangiisiminiittut qularutiginnissinnaasaraluartut.

Ilinniartitaanermi akimmiffiit

Sara eqiasuikkaluarluni ilinniagaqarnissaminut periarfissaqanngilaq. Meeqqat atuarfiat 2015-imi naammassivaa karaktereqarani, tamatumalu kingorna naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut pasitsaanneqarluni. Sarap arnaata Najánguak’ Sandgreen Lundbladip ilinniartitsisorisimasaatalu naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut pasitsaappaat, Kalaallisulli naqinnernik ilisarsisinnaanngitsunut misiliguteqanngilaq.

- Naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut misilitsissaguni, Qallunaatut allassinnaaneq oqalussinnaanerlu ilinniaqqaartariaqarpai. Ilungersunartorsiutigisaasa paasiniarnissaannut ingerlaqqeriarnissaanullu akimmik tamanna ilungersunartuusoq, Najánguak’ Sandgreen Lundblad nassuiaavoq.

Erseqqinnerusumik paasisaqarsinnaannginnerisa kingunerinik saaffissaaleqisarput. Ilaqutariit ikiorneqarumallutik Majoriaq saaffigimmassuk akissutigineqartoq nikallornarpoq: Sara ilinniagaqalernissaminut Majoriamit neqeroorfigineqarsinnaanngilaq, piginnaaneqarneranut naleqquttunik sinaakkusiisinnaanatillu atortussaqannginnamik.

Takuneqarnissaminik kissaateqartoq

Sara Sandgreen Lundblad suliffeqarfinnit ilinniarfinnillu ajattorneqartutut misigisarpoq. Ersinngitsumik innarluuteqarnini pissutigalugu naqissuserneqartutut immikkullu pineqartutut misigisimasarpoq, taamalu ilaajunnaarsitaanertut misinnartarluni.

- Sulisinnaagaluartunga sulisinnaanngitsutut isigineqartarpunga, Sara oqarpoq nangillunilu:

- Ammasumik ilassilluarneqarnissara pisariaqartippara, piginnaanikka pingaartinneqarlutik inuttullu pisariaqartitakka isiginiarneqartariaqarlutik.

Sarap nammineq allannguinissamut piumassuseqarnini piginnaaneqarninilu uppernarsareerpai.

Silassorissuusiaq ikiortigalugu nammineerluni nerisassanut nerisassiornissamullu ilitsersuutinik ujaasisimavoq, taamaalillunilu 14 kiilunik oqinnerulersimalluni.

Naak aqqutiginiagaa ajornartorsiuterpassuaqaraluartoq, Sarap nammineq inissiamini najugaqalernissani aamma eqqumiitsuliornermi qalipaasutut igasutulluunniit suliffeqalernissani, tassa ‘assamminik pikkorissunik’ nutaanillu pilersitsisinnaassuseqarnermi atornissaat takorloortarpaa.

Tassami Saramut arnaanullu immikkut pineqarnissaq pingaaruteqarnani, naligiissumik periarfissinneqarnissaq pingaaruteqarpoq. Aperineqarluni “suniarpit?”, tassa qanoq iliorsinnaannginnermik paasitinneqarnermit tamanna pingaarnerummat.

Kiserliorneq toqqissisimannginnerillu

Naak Sara Sandgreen Lundblad soqutiginnilluarlunilu asannittuugaluarluni inuttut attaveqarluarsinnaannginnini ilungersuutigisarpaa. Arnaata oqaluttuaraa, Sarap inoqatiminut akulerusimannginnera misigisaraa, inuusuttoqataasami innarluutaa paasiuminaatsittaramikku. Taamaalilluni ikinngutitaarniarnerminut ikinnguteqaannarnissaminullu ilungersunartorsiutigisarlugu.

- Sara ikiuukkumatugaluartoq innarluuteqarnera pissutigalugu inuusuttoqataasa paasiuminaatsittarpaat, taamaattumillu Sara ikinngutitaarsinnaanissaminut ajornartorsiuteqartoq, arnaa Najánguak’ Sandgreen Lundblad oqarpoq .

Atuarfinnit soorlu Ado Lyngep Atuarfiani, tassa atuartunut immikkut pisariaqartitsisunut nerisaqarfiutigaluni atuarfimmi, Sarap misigisani suli eqqaamavai.

Tassani atuartut angutit arnallu imminnut qanillutik najugaqartarput, Saralu atuartunit angutinit qimarratigisinnaanngisaminit qaninniarneqartarluni.

Taamaattumik arnaata inuusuttuaqqat Saratut ittut toqqissisimasinnaaniassammata ilikkagaqarsinnaaniassammatalu, angutit arnallu immikkoorlutik najugaqartarnissaat ujartorpaa.

- Soqutiginngilluinnaraluarikka aapparilerusuttaraminnga, qaninniartuaannarlutillu, Sara Lundblad naammagittaalliorluni oqarpoq.

Ilinniartoq pikkorissoq silassorissuusiami nammineq akissutissarsiortoq

Sara Sandgreen Lundbladip inuttut piginnaasaqanngitsutut isigineqarnera, atuarfimmi atuartuunerata nalaanut naapertuutinngilaq.

Sisimiuni atuartutsialattut toqqarneqarpoq, ilinniartitsisuisalu eqiasuitsorujussuartut eqqaamavaat. Atuarfimmi naammagittaatsuunini ilungersunartinnerpaasarpaa. Sulinini ima nuannaritigisarpaa, allaat angerlarsimaffimmini ilinniagassani naammasseriarlugit atuakkamini quppernerit tulliuttut aamma suliarisarlugit, naak taakku ilinniagassarinngikkaluarlugit.

- Utaqqisinnaasannginnama, taamaattumik atuakkanni quppernerit tulliuttut ilanngullugit suliarisariaqartarpakka, naak taakkua suliarisussaanngikkaluarlugit, Sara tulluusimaarluni oqarpoq.

Kromosom 12-imik qaqutigoortumik ajoquteqarneq paasissutissanik ilisimasakippallaarnermik ilisarnaateqarpoq. Nappaatip sorpiaaneranik napparsimmaviit paasissutissiisinnaasanngimmata, ilaqutariit namminneerlutik ChatGPT aqqutigalugu misissuisariaqarsimapput. Taamaalillutik tassani paasivaat, kromosomip ajoquteqarnera, oqaatsinik ajornartorsiuteqarneq aamma ADHD imminnut atassuteqartut — paasisaq tamanna uppernarsarniarlugu ilungersortariaqarsimapput.

-  Innarluut qaqutigoortuummat ilisarnaataannik paasissutissaqarpianngilaq, malunniutaatalu suunerinik nammineerluta misissuisariaqarluta, Najánguak’ Sandgreen Lundblad erseqqissaavoq.

Inuiaqatigiit aaqqissuussaanerata ‘anaanarujuk’ sumiginnaraangagu

Najánguak’ “anaanarujuttut“ panimmi pisinnaatitaaffiinik ilungersuuteqartutut imminut oqaatigaaq, tamannali ilungersunartarluni kommunimi malittarineqartussat allanngorartuaannarmata.

- Politikerit pitsaasunik anguniagaqarput, innuttaasunilli sullissineq ingerlalluarani. Sullissisut nikerartuaannarmata ingerlataqaannarsinnaaneq ajornakusoortarpoq. Aallaqqaataanniimmi uteqqittariaqartaratta, anaanaasoq Najánguak’ oqarpoq.

Tamatuma peqatigisaanik inuiaqatigiinni aaqqissuussinerit inunnut Saratut nappaateqartunut naleqquttuunngillat. Suut tamarmik aaqqissuunneqarsimanissaat pisariaqartittarpaa, naatsorsuutiginngisamillu utaqqisitsinerit, soorlu nakorsiartarfimmi kigutilluunniit nakorsaanni utaqqineq sapertarlugit, sivitsunngitsormi eqqissiveeruttarami. Tamatumani eqaatsumik periaaseqarnissaq pisariaqarpoq, tamannali pisortani qaqutiguinnaq periarfissaasarluni.

- Soorlu nakorsiartarfimmi utaqqillunga issialeraangama angerlarsilertarama eqqissiveeruttarlungalu, Sara Sandgreen Lundblad nassuiaavoq. 

"Angajoqqaanut taama inissisimasunut qanoq siunnersuisinnaavit?"

- Eqqaasassaaleqivunga Najánguak Sandgreen Lundblad akivoq, panimminilli Saramit naqqinneqarluni:

- Ilikkakkatsinni pingaarnerpaaq tassaavoq inuit namminertut atugallit attaveqarfigiuarnissaat.

Sarap qungujulluni oqaluttuaraa angerlarsimaffimminni akisussaaffiit ilaannikkut paarlaanneqarsinnaasartut. Arnaa 58-inik ukioqalersimavoq ilaannikkullu puigutulaarsinnaasarluni, taava mikisualunnik nakkutiginnilluartutut Sara ulluinnarni suliassanik eqqaasitsisarluni.

-  Angajoqqaatut tapersersoqatigiittariaqarpugut. Tamakkuninnga misilittagaqartoqareertarami taakkualu misilittagaat iluaqutigisinnaavavut. Taamaattumik siunnersuutigisarpara peqatigiiffeqarnermik aallusseqqullugit, allanik siunersioqateqarsinnaajumalluni, Najánguak’ oqarpoq. 

Najángak’ peqatigiiffiit Sugisaq aamma Inooqat aqqutigalugit angajoqqaanik allanik oqaloqateqartarpoq, Naalakkersuisunullu toqqaannartumik politikikkut oqariartuuteqartarlutik. Ataatsimoorlutik innarluutilinnik aallussinermikkut, inatsisiliornikkut pikkorissaasarnikkullu ilaqutariit assingusunik atugaqartut ulluinnarni inuunerannik ajornannginnerulersitserusupput.