Tyskip quiasaarisartup Amerikamiut erfalasuannik Nuummi amuseriaraluarnini utoqqatsissutigigaa

Angut Tysklandimi tusagassiorfimmi NDR-imi sulisoq Amerikamiut erfalasuannik Kalaallit Nunaata illoqarfiisa pingaarnersaanni Nuummi pingasunngormat amuseriaraluarpoq.

Jyllands-Posten NDR-imit uppernarsaavigineqarsimasoq allappoq.

Angut tyskiuvoq quiasaarisartoq Maxi Schafroth, quassuaaralunilu aallakaatitassiami "Extra 3"-mi atugassamik immiussinermi erfalasoq amoriaraluarpaa, NDR-imit taamatut nassuiaasoqarpoq.

Maxi Schafrothip pisimasoq utoqqatsissutigerusullugu Sermitsiamut saaffiginnissutigaa.

Amerikamiut sakkortusaarlutik periuseqarnerat akiorniarlugu siunertarineqartoq nassuiaatigaa, taamaammat pisoq misigissutsitigut aalassassutaanera nammineq immiussisumilu tupaallaatigisimavaat.

Inuk kinaassusersineqanngitsoq Amerikamiut erfalasuannik Kalaallit Nunaanni amusiniarsimasoq tusagassiuutit arlallit pingasunngornermi allaaseraat. Nutaarsiassaqartitsiviup AFP-p assiliisuata pisoq aamma assilivaa.

Kalaallit Nunaanni Politiit erfalasoq inunnit amuniarneqarsimasoq TV 2-mut aamma uppernarsarpaat.

Pisoq eqqissisimasumik pivoq, taannalu inunnit najuuttunit unitsinneqarluni. Politiit kingorna aatsaat ornigupput.

Inuup Nuummi Katuap eqqaani USA-p erfalasuanik amuseriaraluartoq. Sapaatip-akunnerani matumani pingasunngornermi pivoq.

TV2 taama allaaserisaqarpoq, tassanilu pisup immiunneqarnera aamma takuneqarsinnaavoq.

Tusagassiorfik naapertorlugu inuit arlallit erfalasuliiniarneq unitsippaat. Pisoq eqqissisimasumik pivoq, politiillu suliaq misissuiffigalugu, TV2-mut ilisimatitsissutigineqarpoq.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) ministeriunerlu Mette Frederiksen pingasunngornermi Parisimiipput, tassanilu tusagassiortunut universitetimilu Sciences Po-mi ilinniartunut oqalugiarpoq.

Jens-Frederik Nielsen Kalaallit Nunaat tatineqartoq, pissutsillu innuttaasunut ernumalersitsisut oqarpoq. Tunniutiinnarnissarli pilersaarutaannginnerarlugu.

DR.dk allappoq.

- Tatineqarpugut, innuttaasullu ersiorput. Tunniutiinnarunnanngilagulli, Jens-Frederik Nielsen oqartoq Reuters allappoq.

Mette FrederiksenUSA-p Kalaallit Nunaata akisussaaffigilerusunneranik kissaateqarnera suli qaangiutinngerujussuartoq Berlinimi marlunngornermi tikeraarnermini oqartoq, DR allappoq.

Nato-p generalsekretæria Mark Rutte EU-p inatsisartuini ataasinngornermi oqalugiarpoq, tassanilu USA-p pillugu aaqqiagiinnginneq eqqartorpaa. Donald Trumpip USA-p Kalaallit Nunaat aqulertariaqaraa sakkortuumik arlaleriarluni oqaatiginikuuaa.

Donald Trumpip Mark Rutte sapaatip-akunnerani kingullermi ataatsimeeqatigereerlugu Kalaallit Nunaat pillugu isumaqatigiinninniarnissamut sinaakkutit pillugit inissittut oqaatigaa.

Kingorna suna isumaqatigiissutigineqarsimanersoq pillugu paatsuunganerujussuarmik pilersitsivoq. EU-p Inatsisartuini oqalugiarnermini Ruttep akerleriinneq aaqqinniarlugu Europami siuttut USA-lu suleqatigiinnissamut tunngaviusunik marlunnik isumaqatigiissuteqarsimasut oqaatigigaa Berlingske allappoq.

Siullertut, Nato Issittoq pillugu ataatsimoorussamik iliuuseqassaaq, tassami Issittumi isumannaallisaanermik nukittorsaasoqassaaq Ruslandillu Kinallu sakkutooqarnikkut aningaasatigullu iliuuseqarnissaannut illersuisoqarluni.

Aappaattut, Danmarkip, Kalaallit Nunaata USA-llu akornanni suleqatigiinnissaq pisariaqartinneqartoq:

- Tamanna illuatungeriit pingasut akornanni toqqaannartumik tunngaveqassaaq, Rutte Berlingske naapertorlugu oqarpoq, qallunaat kalaallillu aallartitaasa USA-milu præsidentip tulliata J.D. Vancep nunanullu allanut tunngasunut ministerip Marco Rubiop qanittukkut ataatsimeeqatigiinnerat pillugu oqarpoq.

Mark RutteTrumpip Issittoq Nato-mit aallunneqarnerusariaqarneranik oqarneq ilumoortoq aamma oqarpoq.

USA-p missilinut illersuutissaa Golden Dome Ruslandip sakkutuuisa nakkutigeqqissaarpaat, tassunga aamma Kalaallit Nunaannit atassuteqarneq ilanngullugu.

Taama russit præsidentiata oqaaseqartartua, Dmitrij Peskov, nutaarsiassaqartitsivik Reuters naapertorlugu russit naalagaaffiata TV-anut oqarsimaneragaavoq.

- Pilersaarutit uku sakkutuutta alapernaaserlugillu misissoqqissaarumaaraat, qularutiginngilara, taanna oqarpoq.

Peskovip apersorneqarnermini tassani Kalaallit Nunaat “aalaakkaasuunermut isumannaallisaanermullu” tunngatillugu pingaaruteqartutut taagaa, russit nutaarsiassaqartitsiviat naalagaaffimmit pigineqartoq, Tass allappoq.

Sooq Peskovip Kalaallit Nunaat isumannaallisaanermut attuumassuteqarnerarneraa, qanorlu annertutigisumik kimullu pingaaruteqarnerarneraa, Tassip Reutersilluunniit erseqqinnerusumik itisilinngilaat.

Golden Dome USA-p præsidentiata Trumpip silaannakkut illersornissamut pilersaarutigaa annertoorsuaq.

Illersuut tamakkiisumik atorsinnaassappat, Kalaallit Nunaata ilanngunneqarnissaa pisariaqartoq, Trumpip siusinnerusukkut oqaatigaa.

Kinap Ruslandilluunniit missilinik USA-mut ingeriussinnaasaani Qeqertap issittumi inissisimanerani missilit ingerlaarfissaanniippoq.

Ministeriuneq Mette Frederiksen Naalakkersuisullu siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen Nuummi meeqqerimmut pulaarput.

Assini ingilutik meeqqanik pinnguaqateqartut takuneqarsinnaavoq.

Taakku Kommuneqarfik Sermersuup borgmesterianik Avaaraq Olsenimit tikillluaqquneqarput.

Mette Frederiksen tikilermat tusagassiorfinneernerusut mittarfimmi utaqqipput.

Innuttaasut tikilluaqqusiniarlutik takkuttutuat ilagaat Angunnguaq Berthelsen, taassuma Erfalasorput nassarlugu niuffiorpoq, Mette Frederiksenillu takugamiuk aalateriffigaa.

- Tassami nunatsinnut tunngatillugu taamatut pikkunartorsiornitsinni uagut nunarput illersussagatsigu Erfalasorput pingaartillugu takutippara, Angunnguaq Berthelsen taama oqarpoq.

Naalakkersuisut tusagassiortunik nalinginnaasumik katersortitsigaangata nunatsinni tusagassiorfinni Sermitsiameersut KNR-imeersullu tallimat missaaniittut peqataakkajupput.

Naalakkersuisullu siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen tusagassiortunut nunatta avataaneersunut sisamanngornermi katersortitsimmat allarluinnaavoq.

Tusagassiorfinni sulisut 96-it tusagassiortunik Katuami katersortitsisoqarnerai peqataasut Naalakkersuisut Siulittaasuata Naalakkersuisoqarfiata paasissutissiissutigaa.

Katersortitsineq ima soqutigineqartigaaq allaat Naalakkersuisut tusagassiortunik katersortitsisarfiat inunnut taama amerlatigisunut inissaqartitsinngimmat, katersortitsineq Katuamut nuunneqartariaqalerluni.

Tusagassiortunik katersortitsineq nunatta USA-mit tatineqarnerujussuanut tunngassuteqarpoq.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) ministeriunermit Mette Frederiksenimit tallimanngornermi tikeraarneqassaaq.

Ministeriuneqarfik X-imi nalunaarpoq Mette Frederiksen ullumi Bruxellesimiit Nuummut angalassasoq Jens-Frederik Nielsen ataatsimeeqatigiartorlugu.

USA-p præsidentiata Donald Trumpip nunatsinnik piginnikkumanini sapaatit akunnerini arlalinni uteqattaartareernerani, tikeraarneq maanna pissaaq.

Tatineqarneq pingasunngornermi annikilleriarpoq, præsidentimmi nunatsinnut sakkutuulersorluni tiguarniarnissamik ilimanartoqarnera itigartissutigaa, tamatumalu peqatigisaanik Danmarkimut suleqatinullu arlalinnut pillaatitut akitsuusiiniarluni pilersaarutini aamma taamaatillugu.

Norgemi tusagassiorfik NRK sisamanngornermi nalunaarpoq Danmarkimit, Sverigemit, Norgemit, Finlandimit Islandimillu ministeriunerit tallimat tallimanngornermi nunatsinnut ataatsimiigiartussaagaluarnitik kinguartikkallaraat.

Nunarput pillugu pissutsit allanngulerneri pissutigalugit ataatsimiinnissaq kinguartinneqarpoq.

Sisamanngornermi nunanut allanut ministeri Lars Løkke Rasmussen (M) naapertorlugu, Danmarkip, USA-p Kalaallillu Nunaata akornanni suleqatigiisitaq siullermeerluni ataatsimiippoq.

USA-p, Danmarkip Kalaallillu Nunaata akirnanni pissutsit pillugit apeqqummi, suleqatigiissitamilu nunat akornanni pilersinneqartumi maanna “eqqissilluni sulisoqassasoq” nunanut allanut ministeri oqarpoq.

Taama Nunanut allanut Aalajangiisartuni ataatsimeereerluni oqarpoq.

- Immikkuualuttutiserfiginngikkaluarlugit ippassaq (sisamanngormat, aaqqiss.) Washingtonimi ataatsimiittoqarnera oqaatigisinnaavara, ataatsimiinnermilu qanoq ingerlasoqarnissaa uppernarsaqqinneqarlunilu qanoq iliornissatsinnut pilersaarusiortoqarpoq.

- Tamatuma ataatsimiinnernik sukkasuumik aallartitsinerput kinguneraa, Løkke oqarpoq omalu nangilluni:

- Ataatsimiinnerit uku qaqugukkut ingerlanneqartarneri oqaatigisarnianngilarput, pissutsimmi uippaallisdutigineqarnerat annikillisarusupparput. Masnna eqqissisimasumik sulineq aallartissavarput.

Inatsisartut Siulittaasoqarfiata Naalakkersuisut siulittaasuata partiit siulittaasui sinnerlugit qinnutigisaa akuersissutigaa, tassa EM25-p immikkoortuata aappaata aallartinnissaa siuartinneqarsinnaasoq.

Taamaattumik Inatsisartut immikkut ittumik ataatsimiinnissaannut 2026-mi februaarip aappaanni ataatsimiigiaqqusipput, tamatumani oqaluuserisassaq ataasiinnaq, tassa “Nunatta inissisimanera” oqaluuserineqassaaq, Inatsisartut siulittaasuat Kim Kielsen tusagassiuutinut nalunaarummini allappoq.

Ataatsimiinneq nalunaaqutaq 11.00 aallartissaaq, Naalakkersuisut siulittaasuata Nunatta inissisimanera pillugu paasissutissiinerminik saqqummiussineranik aallarnerneqassalluni.

Tamanna pereerpat partiit oqaaseqartartui tamarmik immikkut minutsini qulini oqaaseqarsinnaassapput. Oqaaseqartartut oqaaseqareerpata ilaasortat apeqquteqarsinnaassapput — partiimut ataatsimut oqaaseqartartunut apeqqutit amerlanerpaamik pingasuusinnaassallutik.

Oqaluuserisassanut allannguutit Inatsisartut nittartagaanni saqqummiunneqassapput.

Danmarkip, Sverigep, Norgep, Finlandip Islandillu ministeriunerisa Kalaallit Nunaanni tallimanngorpat ataatsimeeqatigiinnissaat pilersaarutaagaluarpoq.

Norgep ministeriunerata Jonas Gahr Størep norskit tusagassiorfiinut NRK-mut VG-mullu ilisimatitsissutigaa.

- Kunngeqarfiup Danmarkip, USA-p Nato-llu attaveqatigiinnerat eqqarsaatigalugu nunat avannarliit angalanissaq kinguartinniarlugu ualimut aalajangerput.

- Tikeraarnissatta qaqugukkut pinissaa nalilersorusaassavarput, Norgemi ministeriuneq Jonas Gahr Støre NRK-mut akissuteqarluni oqarpoq.

Danmarkimi, Norgemi, Sverigemi, Finlandimi Islandimilu ministeriunerit ataatsimiittussaagaluarput.

Ataatsimiittoqarniartut sisamanngornermi paasineqarnissaata tungaanut ilisimaneqanngilaq.

Ritzau-p ministeriuneqarfik oqaaseqartinniarsaraa.

Allaaserisap aallaqqaataani allassimavoq: Eqqunngitsumik paasissutissiisarneq akiorniarlugu, Kalaallit Nunaallu sinnerlugu sassarsinnaatitaaneq pillugu erseqqissaasoqarnissaanik kissaateqarneq 1200-t sinnerlugit maanna atsiorneqarsimalerpoq.

Naalakkersuisut kina nunat tamalaat akornanni Kalaallit Nunaat sinnerlugu sinniisuusinnaanersoq erseqqissumik naqissusissagaat piumasaralugu atsiornernik katersisoqartoq paasissutissani atuarneqarsinnaavoq. Tassa qinikkat imaluunnit immikkut toqqakkat taamaallaat nunarput sinnerlugu oqaaseqarsinnaatitaanissaat pisinnaanersoq.

Naalakkersuisut inuit piginnaatitaanatik nuna pillugu sinniisuunerartut akuersaanngilluinnassagaat aamma piumasarineqarpoq.

- Piginnaatitsissut piginagu nuna sinnerlugu saqqummertarneq pisinnaatitaaffiunngilaq. Paarlattuanilli tamanna toqqissisimannginnermik, tatiginninnginnermik kiisalu politikkut paatsiveerunnermik pilersitsivoq, atsiornernik katersinermi aaqqissuussisut allapput.

Kunngeqarfik nunap ilaanut oqartussaassutsiminik tunniussiunnanngitsoq, Illersornissamut ministeri Troels Lund Poulsen X-imi allappoq.

Donald Trumpip Nato-p generalsekretæria Mark Rutte ataatsimeeqatigereerlugu, Kalaallit Nunaat pillugu siunissami isumaqatigiissummut sinaakkutissat inissisimasut, pingasunngormat unnukkut nalunaarnerata kingorna taama saqqummiivoq.

Troels Lund Poulsen Amerikamiut ilungersunartut pillugit suli oqaloqatigineqartartussaagaluartut pissutsit pitsanngoriarsimasut aamma allappoq.

- Amerikamiut ilungersunartut pillugit suli oqaloqatigineqartassapput, NATO-lli generalsekretæriata Mark Ruttep Donald Trumpillu pingasunngornermi ataatsimeeqatigiinnerisa kingorna ippassarmit pitsaanerungaartumik inissisimavugut, illersornissamut ministeri allappoq.

Mark Rutte ataavartumik oqaloqatigiuarlugu, illersornissamut ministerip naalakkersuisullu Vivian Motzfeldtip NATO-p generalsekretæria ataasinngornermat sivisuumik ataatsimeeqatigereeraalu oqaloqatigiinnerit taamaattut "pissusissamisoortut" oqarpoq.

- Mark Rutte Kunngeqarfiup killeqarfii pillugit oqaluttuupparput, isumaqarpungalu naapinnerput Kunngeqarfiup inissisimaffianik paasinninnissamut iluaqutigisimagaa.

- Taamaattumik suleqatigilluakkama Vivian Motzfeldtip ataatsimiinnermut peqataanera pingaaruteqarluinnarpoq, Troels Lund Poulsen allappoq.

Illersornissamut ministerip Rutte Danmarki Kalaallit Nunaallu sinnerlugit isumaqatigiissummik isumaqatigiinniarsinnaanngitsoq erseqqissaqqippaa, Nato-lli Issittumi isumannaallisaanermut iliuuseqarneruniarnera ajunngitsumik isigalugu.

Folketingimut ilaasortaq Aaja Chemnitz (IA) Facebookimi pingasunngornermi unnukkut allappoq Natop nunarput peqataatinnagu isumaqatigiinniarsinnaanngitsoq:

- NATO-p nunarput peqataatinnagu isumaqatigiinniarnissaminut piginnaatitaanngilaq. Uagut pineqartilluta peqataatinneqartassaagut, Aaja Chemnitz allappoq nangillunilu:

- NATO-llu nunarput aatsitassavullu pillugit oqaasissaqarnissaa tulluanngilluinnarsoraara.

Politikeri taama nalunaaruteqarpoq Donald Trumpip Nato-p generalsekretæria Mark Rutte ataatsimeeqatigereerlugu nalunaaruteqarmat nunarput pillugu siunissami sinaakkutissanik isumaqatigiissusiornissamut aallartitsisoqalersoq, tamatumalu malitsigisaanik nunatsinnik tapersersuisut akitsuusersorfiginissaat atuuttussaajunnaarsissimallugu.

Aaja Chemnitz isumaqarpoq isumaqatigiinniartoqarsinnaanngitsoq illuatungeriit imminnut ungasippallaarmata.

- Innuttaasut misiginneqatigaakka. Siullertut nunatsinni, aammali Danmarkimi Europamilu. Paatsiveerutsitsisoqangaatsiarpoq, Aaja Chemnitz allappoq.

Issittumi Kalaallit Nunaatalu eqqaani isumannaallisaanissaq pillugu isumaqatigiinniarnerit Ruslandip Kinallu nunatsinni ‘inissinnginnissaannik’ siunertaqassaaq.

NATO-mi oqaaseqartartoq Reuters naapertorlugu taama oqarpoq.

- Danmarkip, Kalaallit Nunaata USA-llu isumaqatigiinniarnerat ingerlaannassaaq, tamatumani siunertarineqassalluni Ruslandip Kinallu Kalaallit Nunaanni aningaasatigut sakkutooqarnikkullu aalajangersimasumik inissisimaffeqalinnginnissaat qulakkeerneqassasoq.

Oqaaseqartartoq naapertorlugu Nato-mi nunat suleqataasut suleqatigiittariaqarput isumaqatigiissullu tunngaviusoq USA-p præsidentiata Donald Trumpip pingasunngornermi unnukkut eqqartugaa ukkataralugu.

Trump inuit attaveqaqatigiittarfianni Truth Socialimi allappoq Nato-p generalsekretæria Mark Rutte peqatigalugu nunarput pillugu siunissami sinaakkutissatut isumaqatigiissusiornissamut suliaqartoqalersoq.

Trumpip Danmarkimut Europamilu nunanut akitsuutinik qaffaanissamik sioorasaarinini aamma pinngitsoortittussanngorpaa.

Nunarput pillugu isumaqatigiissut qanoq ikkumaarnersoq suli ilisimaneqanngilaq.

Mark Ruttep kingusinnerusukkut uppernarsarpaa illuatungeriit isumaqatigiissuteqarsimasut, oqaloqatigiinnerillu suli ingerlanneqassasut.

CNN-imut taama oqarpoq.

- Trumpip Truth Socialimi quppernermini allaaserisaa eqqorpoq, tamatuminngalu isumaqatigaara, oqarpoq nangillunilu Trump "pitsaasumik ataatsimeeqatigisimallugu".

Trumpip nalunaarutigisimavaa nunarput pillugu siunissami sinaakkutissanik isumaqatigiissuteqarnissamut suliaqartoqalersoq, taamaattumillu nunatsinni tapersersuisut akitsuusersuiffiginissaat taamaatillugu.

Nunarput pillugu isumaqatigiissut qanoq ikkumaarnersoq suli ilisimaneqanngilaq. Sinaakkutissat mikisualuillu saqqummiutillattaaneqarumaartut, Trump oqarpoq.

Naalakkersuisup Naaja H. Nathanielsenip (IA) USA-mi kongressimi ilaasortaq Andy Ogles (R) marlunngornermi naqqippaa

BBC-p aallakaatitassiaani Newsnight-imi apersorneqarnermini taama oqarpoq.

Andy Oglesip Kalaallit Nunaanni USA-mut qaninnerusumik attaveqalernissaq taasissutigineqassappat amerlanerussuteqartut tapersersorumaaraat nalilerpaa:

- Innuttaasunik ullumi taasititsisoqaraluarpat Kalaallit Nunaanni Danmarkimit namminiilivinnissamik kissaateqartorpassuit USA-mut attaveqarnerulernissaq toqqassagaluarpaat, Andy Ogles oqarpoq.

Taava Naaja H. Nathanielsen akissuteqarpoq:

- Ilumuunngitsoq oqartariaqarpunga. Inuit Kunngeqarfimmut tapersersuit amerlasut siorna misissuinerup takutippaa.

- Soorunami nammineernerurusuppugut, Kunngeqarfiulli iluani taamaaliorusuppugut, isumaqarpungalu tamanna ataqqineqartariaqartoq.

Kalaallit Nunaata Danmarkimik suleqateqarluni nammineersinnaanerunissaa ukiorpassuarni sulissutigineqartoq, Naaja Nathanielsenip aamma oqaatigaa:

- Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni oqaloqatigiissutigineqassaaq, tamannalu ataqqineqartariaqarpoq.

Trumpimik tapersersuisutut ilisimaneqarluartoq Jørgen Boassen Donald Trumpip præsidentitut ivertinneqarneraniit ukioup ataasinngortorsiornerata sapaatip-akunnerani matumani nalliuttorsiutigineqarneranut peqataavoq.

TV2 taama allaaserisaqarpoq, taakku Boassenip naatsumik apersorneqarnera ilanngullugu saqqummiuppaat.

Donald Trumpip USA-p Kalaallit Nunaannik piginnittunngornissaanik sukataarnerata nalaani, Boassen nalliuttorsiornermut peqataanera inunnut naleqqutinngitsutut isiginnittunut qanoq oqassanersoq aamma aperineqarpoq.

- Akeqqanik ujarlernata ikinngutissarsiussaagut, Boassen oqarpoq.

Præsidentip arlaleriarluni USA-p Kalaallit Nunaat pigisariaqaraa oqaatigisareeraluaraa, USA-p Kalaallit Nunaata namminiilivinnissaanut iluaqutaanissaa suli neriuutigaa.

Apersorneqarnerani uani takuneqarsinnaavoq.

Inuussutissarsiornermut naalakkersuisoq Naaja H. Nathanielsen Sulisitsisut siulersuisuinik aamma Namminersorlutik Oqartussat aktianik piginneqatigiiffiisa aqutsisuinik tallimanngorpat ataatsimeeqateqassaaq.

Naalakkersuisut tusagassiuutitigut taama nalunaaruteqarput.

- Amerikap Kalaallit Nunaannik piginnittuulernissaanik amerikap præsidentiata Donald Trumpip tamanut saqqummiullugu kissaateqarnerata aalassatsitsinera pillugu aggersaasoqarpoq.

- Pisunik killiffissiuinissaq. Ataatsimiinneq Naalakkersuisut suleqatigisallu massakkut ineriartornerup aamma præsidentip iliuuserisai Kalaallit Nunaannut kingunerisinnaasaannik paaseqatigiinnissaat qulakkiissallugu siunertaqassaaq.

Sulisitsisut pisortaat Christian Keldsen naalakkersuisorlu Naaja H. Nathanielsen ataatsimeereernerup kingorna oqaaseqassapput.