Arnat aalisartuuniarlutik aalajangertartut amerlanerulersut
Arnat aalisarnermik inuussuteqartut arajutsineqaqqasut pillugu misissuinerup nutaap takutippaa, Nunatsinni umiatsiaararsortut 2 procentii inorlugit arnaasut. Naak kisitsit appasikkaluartoq, tamanna ukiut arlaqanngitsut ingerlaneranni siuariarnerujussuuvoq.
Aalisarnermik inuussutissarsiuteqarnermi arnat suli ikittuinnaapput, amerlanertigullu tunisassiornermi, allaffimmi, kantiinami kilisaatinilu igasutut/saqisutut sulisarlutik. Avataasiortuni inuttat 1-4 procentiinnaat arnaapput, suliffissuarnili 35 procentit angullugit amerlassuseqarsinnaasarlutik. Arnat maskiinanut oqimaatsunut tunngasuni atorfinni innerussuteqarput, taamaalillunilu aalisarneq angutinit amerlanerussuteqarfigiuarneqarluni.
Foto: Leiff Josefsen
Aalisarneq
annerusumik
angutinit inuussutissarsiutigineqartutut, Kalaallinit
isiginiarneqartarpoq, arnalli aalisarnermi qanoq amerlatigippat?
Aalisarnermut,
Piniarnermut, Nunalerinermut Imminut Pilersornermullu
Naalakkersuisoqarfiup arnat aalisarnermut immikkoortortami peqataanerat pillugu
nalunaarusiaq nutaaq saqqummiuppaa.
Nalunaarusiaq
aqqutigalugu Naalakkersuisoqarfiup kissaatigaa, inuussutissarsiummi
arnat killiffiat saqqummiutissallugu, taamaaliornikkullu aalisarnermi
naligiissitaaneq pillugu oqallinnissamut tunngavissiilluni.
Arnat
inuussutissarsiummi ullumikkut peqataareersut nalunaarusiami
uppernarsarneqarpoq - ilaatigut umiatsiaararsorluni aalisartutut,
tunisassiorfinni sulisutit, aalisarnermi piniarnermilu
nakkutilliisutut kiisalu allaffissornermi suliaqartutut. Taamaattorli
arnat inuussutissarsiornermik suliaqarnermi suli ikinnerussuteqarput.
Inatsisartut
inatsisiliaanni allassimammat, Nunatsinni aalisakkanik pisuussutit
inuiaqatigiit ataatsimut isumalluutigigaat, naligiimmik atuisinnaaneq
pillugu apeqqut takkuttarpoq, inuussutissarsiummi annerusumik
angutinit inuussutissarsiutigineqarmat.
Arriitsumik
siuariartortoqartoq
Nunatsinni
aalisarnermi angutit suli amerlaneroqaat, naak ukiuni kingullerni
arnat aalisarnermut peqataaneruleraluartut. Umiatsiaararsortuni
2025-mi 1,4 procentiinnaat kilisaatinilu inuttat 4 procentiinnaat
arnaapput.
Ineriartorneq
arriitsumik siuariartorpoq. Arnat umiatsiaararsorlutik aalisartut
2016-imi arfinilinniit 2025-mi 28-nut amerleriarsimapput, 2023-llu
kingorna aatsaat taama amerleriartigalutik. Ingammik Uummannami
amerleriarnerat takuneqarsinnaavoq.
Kilisaatini
inuttat arnat 63-it aamma 73-it akornannik ukiuni kingullerni
aalajaatsumik amerlassuseqarsimapput. Amerlanerit igasutut,
pilittatut imaluunniit
igasup
ikiortaatut sulisarput, amerlanngitsut aalisartuusarlutik
aqumiuusarlutilluunniit.
Aalisarnermik
nakkutilliisuni arnat aamma ikittuinnaapput, arlallillu
arnaqatiminnik suleqatissaaleqisarnertik oqaatigisarpaat. Nunami
aalisakkanik suliffissuarni arnat amerlanerupput, tassa sulisut 17-35
procentiisa missaanniillutik, pingaarnerusumik tunisassiornermi
kiffartuussinermilu sulisuullutik.
Aalisarnermi
angutit sakkortuunik atugassaqartitaallutik sulisorineqartarput,
tamannalu pissutigalugu angutit arnallu suliffimmi amerlassusaasa
assigiinngissuteqarsinnaallutik. Aammattaaq peroriartorneq
inuussutissarsiummik tamatuminnga ingerlataqarnissamut
periarfissaqarneq pingaaruteqarput, nalunaarusiami allassimavoq.
Nalunaarusiami
oqaatigineqartut naapertorlugit angutit arnallu naligiinnerusumik
akuutinneqarpata, tamanna ineriartornermut aningaasaqarnermullu
iluaqutaasinnaavoq. Arnat amerlanerusut peqataanngippata
inuiaqatigiit isumalluutinik pingaarutilinnik periarfissanillu
atuinngitsoorsinnaapput.
