Issittumi inuussutissarsiorneq nunarsuarmi politikkikkut pissanganartumi siuariartornissamut aalajangiisuussaaq

Nunarsuarmiut Issittumik soqutiginninnerujartorput, nunallu akornanni politikkikkut pissutsit ilungersunarsigaluttuinnarput. Issittumi Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit Kalaallit Nunaata siulittaasuutitaqarfiani suliniummik maanna suliaqarpoq. Issittumi ineriartornerup iluaniit ilusilersorneqarnissaa anguniarlugu – tassa inuit Issittumi najugaqartut ingerlatsisullu, Arctic Economic Council (AEC) aamma suliniuteqarpoq.

Suleqatigiinnermik, ilisimasanik avitseqatigiinnermik piujuartitsisumillu aningaasaqarnikkut ineriartortitsinermik pingaartitsisut, AEC-p issittumi suliffeqarfiit ataatsimoortippai. Inuussutissarsiornikkut suleqatigiinneq pingaaruteqarpoq piffissami diplomatiimut tunngasut unammillernarsinnaasutut isigineqarsinnaasumi, kattuffik oqarpoq.

- Issittoq nunarsuarmi politikkimut soqutigisaannaanngilaq, ulluinnarni inuit inuuffigalugulu inuussutissarsiutigaat. Taamaammat ineriartorneq najukkami pisariaqartitat piginnaasallu, aamma ataqatigiissaarisoq qulakkeerniarlugu, pissasoq pisussaaffigaarput, Arctic Economic Councilimi siulittaasoq, Aviaaja Knudsen oqarpoq

Issittumi pissutsit immikkut ittut

Issittumi niuerneq immikkut ittunik atugassaqarfiuvoq, isorartussutsit, silaannaq imaannaanngitsoq, attaveqaasersuutit killeqarput. Taamaakkaluartoq issittoq pisarialimmik aalisarnermi, nukissiuteqarnermi, aatsitassarsiornermi aamma takornariaqarnerup iluani periarfissaqarluarpoq.

AEC issittumi suliffeqarfinnut pitsaanerusunik atugassaqartitsinermik ukiut qulit sinnerlugit suliniuteqartarpoq. Nunanilu tamalaani sulianut, soorlu EU-p Issittoq pillugu periusissiaanut aamma FN-ip imarsiornermik aaqqissuussinerani IMO-mi imaatigut malittarisassanik ineriartortitsinermut peqataasarluni. Aammattaaq aningaasanik pissarsinissaq ajornannginnerulersinniarlugu aallarnisaasullu atugarissaarnerunissaat sulissutigaat.

Issittumi inuit 4 millionit missaanniipput, taamaammallu nunat killeqarfii akimorlugit suleqatigiinneq pisariaqarpoq. Assersuutigalugu Norgep avannaani, Finlandimi, Canadami Islandimilu takornariartitsinermik misilittakkat Kalaallit Nunaanni atorneqarsinnaapput, soorluttaaq aatsitassarsiornermi ilisimasat nunani taakkunani avitseqatigiissutigineqarsinnaasut.

- Kalaallit Nunaat Issittumilu nunanit allanit tusarnaarneqartarnera malugineruleraluttuinnarparput. Tamassuma ineriartornermut sunniuteqarnissamut periarfissaqartippaatigut, tamannali anguniarlugu ataatsimoortariaqarpugut inuussutissarsiortullu isumaannik akuutitsissalluta, Aviaaja Knudsen oqarpoq.

AEC naapertorlugu taakku inuussutissarsiortullu suleqatigiinneri politikkikkut pingaarnersiuinermi nunap immikkoortuani ilisimasanut misilittakkannullu attuumassuteqartitsinissamut periarfissaqarluarput.

AEC-p sulinera suleqatigiinnermullu periarfissat pillugit paasisaqarnerorusukkaanni, siulittaasoq Aviaaja Knudsen Katuami Future Greenlandimi maajip 19-ianniit 20-anut naapinneqarsinnaavoq.