Suleqatigiit nutaat nunarsuarmi periarfissanik nutaanik ammaassisut – aamma Kalaallit Nunaannut
Canadami ministeriuneq Mark Carney Davosimi World Economic Forum-imi oqalugiarnermini nersualaarneqarluarpoq, tassani nunarsuarmi aaqqissuussaanerup pisoqalisup unitsinnera suleqatigiinnissamut periarfissanik nutaanik ammaassisoq oqaatigaa. Canadap suleqatiginerulernissaa Sulisitsisut ammaffigaa.
Denis Balibouse
Davosimi Nunarsuaq tamakkerlugu aningaasaqarneq pillugu ataatsimeersuarnermi ersaattaanneqarnerpaavoq, oqalugiaataalu nunarsuarmi tamarmi siammarterneqarpoq tusarnaarneqarlunilu.
Canadami ministeriuneq Mark Carney siuliminit nuannarineqarluartumit Justin Trudeaumit allaanerulluinnarpoq, nunarsuarmilu politikkikkut sammisanut inuiaassutsimik pingaartitsivallaarnermut nuannareqqusaarnermiik suli allamik periarfissaqartoq akuliuffigaa: tassa tamat oqartussaaqataanerat assigiinngisitaarnerlu, soorlu Canadami tamanna uppernarsarneqartoq.
Nunarsuarmi aaqqissuussaaneq nutaaq
Carney Amerikamiut nunarsuarmi isiginnittaasiat pissaaneqarnermik, tatisinermik sioorasaarinermillu tunngaveqartoq maanna atuuttoq naapertuilluarnermik ataatsimoornikkullu tunngaveqartumit taarserneqarsinnaasoq oqarpoq.
"Nunat akunnattumik angissusillit — ingammik Canadatut angitigisut — pissaaneqarluarput, aaqqissuussinermik nutaamik inuit pisinnaatitaaffiinik ataqqinninnermik, piujuartitsisumik ineriartornermik, ataasiussuseqarnermik, naalagaaffiit namminneq oqartussaanerannik nunallu immikkoortuinut tunngasunik ataqqinnittumik tunngaveqartumik pilersitsisinnaapput.“ oqalugiaammini oqarpoq.
Carney nunat pissaanillit namminneq piumasartik malillugu iliornissaat, nunallu mikisut sanngiitsut ajornartorsiutit pinngitsoortinniarlugit naalliuttariaqarlutillu naleqqussartariaqarnerat akuerineqarsinnaanngitsoq oqarpoq.
Suleqatiginnissaq ilungersuutigisariaqarparput
Nunat tamarmik immikkut imminnut illersorniarlutik pissaanilinnut tunnisimaannaratik suleqatigiinnissaq ilungersuutigisariaqaraat Carney oqarpoq:
"Pissutsit aaqqissuussaasimasut uteqqinnavianngillat. Tamanna aliasuutigisariaqanngilarput. Qangamut utersaarneq periusissiunngilaq. Avissarnermilli pitsaanerusumik, nukittunerusumik naapertuilluarnerusumillu ineriartortitsisinnaavugut. Tamanna nunanut akunnattunik angissusilinnut suliassaavoq — nunarsuarmi pallittaalisaliorfiusumi ajorsarnerpaasunut suleqatigiiffiusumi iluanaarnerpaasunut. Pissaanillit pissaaneqartuupput. Uagulli aamma piginnaaneqarpugut — tassa taamaattuusaannginnissaq. Nunatsinni nukittunerulernissamut ataatsimoorlutalu iliuuseqarnissamut piginnaaneq. Canadap tamanna aqqutissaraa, nunanullu tamanut peqataarusuttunut tamanna ammavoq.“ Davosimi oqarpoq.
Davosimi oqalugiaatip kingorna niuernikkut isumaqatigiissutit nutaat arlallit atsiorneqarput, ilaatigut EU-p Argentinallu, Brasiliap, Paraguayip Uruguayillu akornanni kiisalu EU-p Indiallu akornanni.
– EU USA-lu ukiuni kingullerni ukkataraavut, ukioq mannalu Canadami periarfissat Torontomi aatsitassat pillugit isumasioqatigiinnermi PDAC-imi Greenland Day-imi oqaluuserineqassallutik, Sulisitsisut pisortaat Christian Keldsen oqarpoq, taassumalu Canadamik suleqateqarnerunissamut periarfissatsialak takusinnaavaa.
Assi: Leiff Josefsen
Kalaallit Nunaata pissusissamisoortumik suleqataa
Carneyp oqalugiaataa Kalaallit Nunaanniit maluginiarneqanngitsuunngilaq. Sulisitsisuni pisortap Christian Keldsenip suleqatigiinneq Kalaallit Nunaata nukittunerpaaffigaa isumaqatigaa, oqarpoq.
– Kalaallit Nunaat aningaasaqarnikkut sakkutooqarnikkullu pissaanilissuunngilaq. Nukittuffivulli tassaapput suleqatigisavut. Canadami EU-milu niuernikkut, kulturikkut innuttaaqatigiinnikkullu ataatsimoorpugut. Ingammik Canada ukiorpassuarni Kalaallit Nunaata pissusissamisoortumik suleqatigisarsimavaa, Christian Keldsen oqarpoq.
PDAC Canada ukkataralugu
Tamanna Torontomi marsip aallartinnerani ukiumoortumik aatsitassat pillugit isumasioqatigiinnermi PDAC-imi (Prospectors & Developers Association of Canada aaqq.) aamma sammineqassaaq, tassanilu kalaallit inuussutissarsiornermik ingerlatsisut, politikerit atorfilillu ukiorpassuarni peqataasarput, ukioq mannalu Canadamiut suleqatiginissaannut periarfissat sammineqarput.
– EU USA-lu ukiuni kingullerni ukkataraavut, ukioq mannalu Canadami periarfissat Torontomi aatsitassat pillugit isumasioqatigiinnermi PDAC-imi Greenland Day-imi oqaluuserineqassallutik, Christian Keldsen oqarpoq.
Canadamiut sanaartortitsisartut Pennecon Qaqortumi mittarfissap nutaap inaarutaasumik suliarileruttorpaa. Torontomi marsimi ukiumoortumik aatsitassat pillugit isumasioqatigiinnermi PDAC-mi Canadamik suleqateqarnerup sammineqarnerani kalaallit suliffeqarfii Namminersorlutik Oqartussallu aallartitaat peqataassapput.
Assi: Pennecon
Canadamiut Kalaallit Nunaannut soqutiginninnerat
Canadap Kalaallit Nunaanni aatsitassarsiorneq immikkut soqutigisaraa, Canadamiut suliffeqarfiutaat aatsitassarsiornissamut akuersissutinik arlalinnik pigisaqarput, ilaatigut Greenland Resources, Neo Performance Materials, Amaroq Minerals aamma Pulsar Helium. Taakkua saniatigut Canadamiut sanaartornermik suliffeqarfiutaat Pennecon Qaqortumi mittarfissaq suliaraat.
– Canada Issittumi sulinermik naleqarnerulersitsisarnermillu misilittagaqangaarpoq, taamaalilluni nunaqavissut inuussutissarsiornerup ineriartortinneqarneranut isiginnaartuuinnaratik peqataasarput. Assersuutigalugu Alaskami taamatut iliortoqarsimanngilluinnarpoq, Christian Keldsen oqarpoq, Carneyllu inuiaqatigiinni aaqqiissuussaaneq pillugu oqaasii ilumoortortaqarnerarlugit.
– Nunarsuarmi pissutsit allanngorput. Imminut isiginnaaginnarsinnaajunnaarluta suut tamaasa nammineq aalajangiiffigisinnaajunnaarpagut. Aamma avatangiisitsinnit ilimagineqartut periutsillu naleqqussarfigisariaqarpavut, tamannalu uagutsinnut Kalaallit Nunaanniittunut nutaajugunarpoq piffissami imminut isigineruffiusumi inuugatta, Christian Keldsen oqarpoq.
