Kalaallit Nunaanni sorsunneq pillugu titartakkat tiguartinnarluinnartut

Qamissut pingasut sikumi ingerlaartut. Iperaataq silaannarmi silugunneqaqqasoq, Tunumilu qaqqarsuit portoqisut apummik qallerneqarsimasut avatangiiseralugit.

Assiliaq tamatta takorloorsinnaassajunnarsivarput. Qimussit ukiut tusindillit ingerlaneranni Inunnit angallatitut, piniutitut — kingusinnerusukkullu illersuutitut — ileqqutut atugaapput.

Qimussit pingasut qalipanneqarnerat "Kampen i kulden“-ip quppernerini takuneqarsinnaavoq.

Kalaallit, qallunaat norskillu piniartut Tunumi qimussimik 1941-mi alapernaarsuiartortinneqartut atuakkami oqaluttuarineqarput.

Umiarsuaq tyskit sakkutuuinik 18-inik inuttalik Tunumut 1942-mi tikimmat pissanganarnerulerpoq. Taakkua silasiorfiliorniarput, eqimattanillu sivitsunngitsoq naapinneqarput, taamaalillunilu Kalaallit Nunaanni sorsunneq aallartippoq.

Alapernaarsuiartortitat Tyskinit saassunneqarlutik qimmeqaratik iluamillu ukiorsiutinik atisaqaratik qimaagaluarlutik, Tunumi pinngortitaq nalunngilluaraat ingerlaannaq paasinarsivoq. Aqqusaakkaminni tamani iluaqutigisaminnik.

Atuagaq pissanganarsereerluni aallartippoq. Nanorsuaq angisooq alapernaarsuiartortitat nerisarfiata igalaavatigut iserpoq. Aappalaartoq taartumik qalipaat, nannup kigutai ipittut perlilerpasittutullu isikkoqarnera atuakkami qanoq pisoqarumaarneranik aallarniivoq.

Inuit pinngortitami naakkittaatsumi qanoq aniguisimanerat qalipakkani oqaluttuarineqarpoq, ulorianarnerilli piupput — Europami silassamik ilimasaarisinnaajumallutik Kalaallit Nunaanni silasorfiliorniat nazistit. Tamanna pinngitsoortinniarlugu piniartut 15-it eqimattanngorput.

Oqaluttuarisaanermi pillugu atuaruminartoq

Qalipakkat sorsunnersuup aappaata pimoorussassaanera, ilungersunarnera — immaqalu ilaannikkut imaqarpallaannginnera — uummaarissumik, pissanganartumik alutornartumillu oqaluttuaraat. Naak titartaganngorlugit oqaluttuarineqaraluartut, atuagaq inersimasunut atuakkiaasoq oqaluttuarisaanermilu ilinniartitsinermut atorneqarsinnaasoq erseqqippoq.

"Kampen i Kulden" qalipaatit taartut atorlugit oqaluttuarineqarpoq, sumiiffiillu apeqqutigalugit tungujortut nillertut kajornerusullu atorneqarlutik.

Ilaannikkut quppernerpassuit atorlugit Tunumi pinngortitarsuaq oqaluttuamut tunngaviusoq oqaluttuarineqarpoq.

Atuagaq titartakkat atorlugit oqaluttuatut atuaruminartuugaluartoq, piffissarujussuaq atornagu qupperariaannaagaluartoq, kikkorpiaat sammineqarnersut paasiniarluaqqaartariaqarpoq — qallunaat/norskit qimussimik alapernaarsuiartortitaat imaluunniit tyskit.

Qimussimik alapernaarsuiartortitat tyskinik naapitsinerminni pilertortumik avissaartornerat pissutigalugu, Skandinaviamiullu naggataat nalinginnaasut soorlu Poulsen, Knudsen, Jensen aamma Nielsen atorlugit peqataasut kinaassusersiniarnissaat ajornarsinnaavoq, kina kinaava, sumullu ingerlappat?

Paatsiveerukkaannilu, atuakkap naggataani inuttaasut kikkuunerat, sorsunnersuup nalaani qanoq atuuffeqarnerat kingornalu qanoq pisimanerat allassimasut takuneqarsinnaapput.

Sorsunnersuup aappaani Tunumi qimussimik alapernaarsuisarneq ullumikkut Siriusip qimussimik alapernaarsuiartortitaanik taaneqartartumut, siullertut alloriarneruvoq. ”Operation Resolut”-imik 1950-imi qimussimik alapernaarsuineq, pisortatigoortumik taaneqarpoq . Taaguut taanna ukiut marluk qaangiummata allanngortinneqarpoq, tassaalerluni ”Slædepatruljen Sirius” ullutsinni Issittumi Sakkutooqarfiup ataaniittoq, Tunullu Avannaani suliassanik arlalinnik suliaqartoq.

"Kampen i Kulden" sorsunnersuup aappaani Kalaallit Nunaata inissisimaffianik soqutiginartumik allaanerulluinnartumillu paasisaqarnerorusuttunut atuagassaqqissuuvoq.