- Ullutsinni qanoq pisoqarnersoq malinnaavigisarpiuk, imaluunniit Kalaallit Nunaanni susoqarnersoq nalunngiliuk, inuusuttut allat ilisarisimasatilluunniit peqatigalugit tamanna tamanna pillugu eqqartueqatigiittarpisi?
22-nik ukiulik Uiloq Bak, ukioq manna ataatsimeersuarnermi Future Greenlandimi ullormi siullermi inunnik ulikkaartumi – politikerit, pisortat, aallartitat tusagassiortullu saavanni – oqalugiarnermini, taama oqarpoq
19-ninik ukiulik Veronica Geisler peqatigalugu oqalugiaat Aviaja Irene Hansenimit, nammineerluni Nuummi peqataasinnaanngitsumit, allanneqarsimasoq oqalugiaatigaat.
- ”USA-p præsidentiata Trumpip Kalaallit Nunaat tiguarusuppaa.” Tamanna tusagassiutini arlariinni qulequtarineqartarpoq, Veronica Geisler oqarpoq.
- Unali eqqarsaatigeriassagit. Trumpip nuna pisiariumavaa. Uagut Nunarput. Uagummi? Uagut nunami tamaani najugaqartuusugut. Ilanngulluta pisiarissavaatigut?
Oqalugiaatit taakkua marluk tusarnaarianit annertuumik qisuariarfigineqarput — nikuillutik ersaartaapput, qullilipput tusarnaarianiillu nersualaarneqarlutik.
Oqaatsinik atuinermik ilinniartitsineq allaavoq, oqaaseqarsinnaatillutilli oqaluttarfimmik – inunnik iliuuseqarnissamut pissaanilimmik – tunniussinerat allaalluinnarpoq. Inuimmi iliuuseqarsinnaasut taqqamani issiapput
- Anette Molbech, Arctic Actionimik pilersitsisoq, Nordrøstillu pilersinneqarnissaanut suliniuteqartut ilaat
- Ullaaq manna oqalugiartut torragaakka, ingammik arnat inuusuttut. Tiguartinnaqaat, Frankrigimi nunanut allanut niuernermut ministeriuneq Nicolas Forissier tusagassiortunut oqarpoq.
Oqalugiaatit tusagassiorfinni arlalinni, ilaatigut Spaniami tusagassiorfimmi El Paísimi , qallunaat aallakaatitassiaanni TV2-mi, podcastimilu Rigsrådimi sammineqarput, tassanilu ataatsimeersuarnermi aqutsisooqataasup Arnakkuluk Jo Kleistip immikkoortut kingulliit marluk oqaloqateqarnermini eqqaavai.
Uiloq Bakip silap pissusiata allanngoriartornera inuiaqatigiinnilu ajornartorsiutit sivisuumik soqutigisarai. Inuusuttorpassuilli taamaanngitsut misigaa.
Assi: Oscar Scott Carl
Oqalugiartoqareernerata aqaguani Sermitsiap Katuami oqalugiartut ilaat naapippaa.
- Inuit pingaarutillit peqataasut amerlaqaat, aamma Trumpip aallartitaa USA-llu aallartitaa tikiukkumaartut paasigatsigu ´sianiutaarutingajappugut´, Uiloq Bak oqaluttuarpoq.
Sermitsiap tusagassiortuata oqalugiaanni qanoq allannguisinnaanersoq ullormut saqqummiunneqartut tusarnaarniarlugit ineeqqamut isertinnagu aperaa.
- Oqaatsit aamma sunniisinnaassuseqarput Inuusuttut oqalugiartarfiit annersaanni inunnut aalajangiisinnaassuseqartunut oqalugiaraangata annertuumik sunniuteqartoqarsinnaaneranik qulanngilluinnartoq tassaavoq Anette Molbech, Sermitsiap Uiloq Bakip oqaloqatiginngitsiarnerani taanna apersorpaa.
- Inuusuttut piginnaasaqarluarput, inissaqartinneqarnissartik malugineqarnissartillu pisariaqartippaat, tamatigullu taama pisoqarneq ajorpoq, Anette Molbech oqarpoq.
Suliffeqarfiutini Arctic Action aqqutigalugu oqalugiartarnermullu ilinniarfik RØST suleqatigalugu suliniut "Nordrøst“ ukiut sisamat matuma siorna aallartippaa, tassani nunani avannarlerni inuusuttut allannermik oqalugiarnermillu ilinniartinneqarlutillu sungiusarneqartarput.
Neriuppunga inuusuttut inuiaqatigiinni qanoq allanngueqataarusunnerlutik eqqarsaatiginerulissagaat, oqarnissaminnullu sapiissuseqarnerulissasut
- Uiloq Bak, ilinniarnertuunngorniarfimmi ilinniartoq aamma ukioq manna ataatsimeersuarnermi Future Greenlandimi oqalugiartoq
Anette Molbech oqalugiartarneq pillugu Nuummi, Sisimiuni Savalimmiunilu ilinniarnertuunngorniarfinni ilinniartitsivoq. Oqalugiarnermik ilinniarfiit ilaatigut inuusuttut imminut tatiginerulernissaannik, inuunermut sapiissuseqalernissaannik iliuuseqarnissamullu piumassuseqarnerulernissaannik siunertaqarput.
- Taakkualu tamarmik oqaluttarfimmi iliuuserineqartut isumaqarpunga.
Uiloq Bak, Veronica Geisler aamma Aviaja Irene Hansen inuusuttut sammisaqartinneqarneranni peqataasut ilagaat – suliaasalu inernerat Katuami maajip 19-ani tusarnaarianut takutinneqarpoq.
- Oqalugiaatit taakku inuusuttut uummammiorisaannik tamakkiisumik aallaaveqarput. Taakkua namminneq oqaluuseriniakkatik isumassarsiaraat. Siammasissunik sinaakkusissiuuppagut, oqalugiaatissatillu oqalugiarnermut sungiusarnerminni allappaat, Anette Molbech oqarpoq.
Oqalugiaatit taakkua marluk oqaluttarfiup tunuani killitsisimalluni qullingiartarlunilu tusarnaarpai.
- Oqaatsinik atuinermik ilinniartitsineq allaavoq, oqaaseqarsinnaatillutilli oqaluttarfimmik – inunnik iliuuseqarnissamut pissaanilimmik – tunniussinerat allaalluinnarpoq. Inuimmi iliuuseqarsinnaasut taqqamani issiapput, oqarpoq.
- Oqalugiarnermilu inuiaqatigiinnut maannakkut pingaaruteqarluinnartoq eqqartorneqarpoq; tassa USA-mut attaveqarneq Kalaallit Nunaannilu inuiaqatigiinnut akisussaaffeqalernissaq.
Inuppassuilli arnat inuusuttut oqalugiaataat killitsissutigaat, oqalugiaatit marluk — pitsaalluinnartut naatsullu — sunniuteqassappat?
- Aappi, iluaqutaassapput, Anette Molbech naatsumik akissuteqarpoq.
Inuusuttut inuiaqatigiinni oqallinnermi peqataatinneqarnerusalernissaat Uiloq Bakip neriuutigaa.
Assi: Oscar Scott Carl
- Inuit ataasiakkaat — tassa Uilup Veronicallu — tusarnaarneqartutut misigisimanissaat qularnanngilluinnarpoq, sunniuteqaqataarusukkaannilu oqaluttarfinnik peqataaffigineqarsinnaasunik peqartoq paasisimassavaat.
- Oqaatsit avataatigut iliuuseqartoqartariaqarnera ilumoorpoq. Oqaatsit sunniisinnaassuseqarput, oqaatsinillu pissutsit pillugit atueriaaserput pingaaruteqarpoq.
Inuusuttut malinnaanissamut kajumissaarneqartut Uiloq Bak Nuummi GUX-imi 1.N-imi ilinnartuuvoq. Oqalugiarnermik ilinniarfimmiinngikkallarami oqalugiarneq misilissimanngilaa.
- Inuit saallugit oqalukkaangama annilaangasarpunga, taamaammat oqalugiarnermut ilinniarfimmut allatsippunga, taanna ataatsimeersuarnerup nalaani Sermitsiamut oqaluttuarpoq.
Meeqqat, inuusuttut nunallu siunissaat oqalugiaataanni sammineqarput. Ulluinnarni atukkat Uiloq Bakimut pingaartitarineqarput, naalungiarsummimmi paneqarpoq.
- Maannakkut atukkatsinnit pitsaanerusumik atugaqarnissaa kissaatigaara, taanna oqarpoq.
Ilinniarnertuunngorniarfimmi ilinniartoqatimi saani perngaammik oqalugiarpoq.
- Tassani annilaangaqaanga, uninngavissorsinnaanngilanga, oqarpoq.
- Misilereernikuungakku ippassaq pisoq (ataatsimeersuarnermi aaqq. ) oqinneruvoq, naak suli annilaangagaluarlunga.
Inuusuttut allat siunissaq pillugu oqalugiarnerup saniatigut inuiaqatigiinni ineriartornermut peqataanerulernissaannut akuliunnerulernissaannullu kajumissaarneqarput.
- Oqalugiaatissara allakkakku inuusuttut allat nunatsinni susoqarneranik ilisimasaqarnersut malinnaasarnersullu aperalunga oqaloqatigaakka. Malinnaasanngillat – nutaarsiassanik isiginnaarneq ajorput. Nunani allani susoqarnersoq nunatsinni susoqarneranit ilisimaneruaat, Uiloq Bak oqarpoq.
- Neriuppunga inuusuttut inuiaqatigiinni qanoq allanngueqataarusunnerlutik eqqarsaatiginerulissagaat, oqarnissaminnullu sapiissuseqarnerulissasut.
Ataatsimeersuarnermi ullumi oqalugiaatigisat sunniuteqarsinnaasoraajuk?
- Taama isumaqarpunga. Nunatsinni susoqarneranik inuusuttunik malinnaatitsinerulernissaq amerlasuunik eqqarsaatigineqarneq ajortoq isumaqarpunga. Inuusuttut pitsaanerulernissamut alloriaateqarnissamullu qanoq peqataatinneqarsinnaaneri eqqarsaatigineqarneq ajorput – tamaanilu inersuarmi tamanna isumaliuutersuutigineqalersimassasoq neriuutigaara, taanna akivoq.
Qanoq saqqummersinnaaneq, qanorlu tusaaneqarsinnaanerit maannakkut ilisimasaqarfigilerpat. Tamassuma siunissami arlaatigut atornissaa isumaliuusersuuteqarfigaajuk?
- Silap pissusiata allanngoriartornera meeraaninniilli eqqarsaatigisarlugulu politikki soqutigisarpara, Uiloq Bak akivoq.
- Politikkimut akuliunnissara akulikittumik isumaliuutersuutigisarpara, maannamulli suli naluara. Pissanganartipparali
