Ilisimatusarfiup inuit pisinnaatitaaffii pillugit suliniuteqarnermut paasissutissat amerlanerusut kissaatigigai: Inatsisit naammanngillat

Inuit Pisinnaatitaaffii pillugit Ilisimatusarfiup nalunaarusiaa kingulleq Inatsisartuni inatsisinut ataatsimiititaliamut sapaatip-akunnerani kingullermi saqqummiunneqarpoq. Ilisimatusarfik Danmarkimi inuit pisinnaatitaaffiinik attuumassuteqarani nakkutilliisuuvoq – Inatsisartullu piumasaat naapertorlugu 2014-imiilli aamma Kalaallit Nunaanni nakkutilliisuulluni.

Oqaluttuaq pingaarnernut sisamanut immikkoortinneqartoq Sermitsiami allaaserineqareerpoq.

Paasissutissanik amerlanerusunik pissarsinissamut kajumissaarineq immikkoortut ajornakusoornerit ilagaat. Sooq tamanna Inuit Pisinnaatitaaffii pillugit Ilisimatusarfimmiit pingaartinneqarnersoq Sermitsiamit inatsisilerinermut pisortaq Johan Busse aperaarput.

- Paasissutissat naapertorlugit inuit pingaarnertut pineqartut paasisaqarfigisarneri pissutigalugit. Inatsisini allassimasut kisiisa atuassagaanni naammanngilaq. Inuit pisinnaatitaaffii pillugit qanoq pisoqarnersoq aamma ilisimasariaqarparput. Paasissutissat iluaqutigalugit ajornartorsiutit suunersut paasilluarnerusinnaallugillu iliuuseqarfigisinnaalissavagut, taanna oqarpoq.

Paasissutissarpassuaqareerpormi. Suna amigaatigineruiuk?

- Kisitsisit paasissutissallu pitsaasut atorluarneqarsinnaasullu pioreersut nassuerutigissavara, tamannalu pitsaasuuvoq. Sulinitsinnili paasissutissat sukumiinerusut amigaatigikkajuttarpagut. Suulluunniit equngassutaasinnaasut suussusersinissaannut sakkussat pitsaanerpaat pigineqartariaqarput.

AAMMA ATUARUK

Inuit Pisinnaatitaaffii pillugit Instituti: Eqqartuussiveqarneq misissorneqarli

Nunap inoqqaavi immikkut ittumik illersorneqarlutillu inuit pisinnaatitaaffii immikkut isiginiarneqartut Johan Busse nassuiaavoq.

- Taamaammat eqimattat taakku paasissutissani nassaarisinnaanissaat pisariaqarsinnaavoq. Aamma imaassinnaavoq arnat, inuusuttut innarluutillilluunniit ajornartorsiuteqarnerpaanersut paasiniartariaqaripput.

Aalajangersimasumik kissaatigisaqanngitsoq

Ajornartorsiutit sukumiinerusumik misissorneqarsinnaasut nalunaarusiami aalajangersimasumik allassimasoqarpoq. Assersuutigalugu inuusuttut innarluutillit nakuuserfigineqarnerunersut inuilluunniit qassit inissiisarfinni mattusimatinneqarnersut oqaluttuarineqarpoq.

- Taakku assersuutigalugu paasisaqarfiginerorusuppagut. Paasissutissalli aalajangersimasut katersorneqartussat pillugit annerusumik sukumiinerusumillu kissaateqanngilagut, Johan Busse oqarpoq.

Inuit Pisinnaatitaaffii pillugit Siunnersuisoqatigiit Indigenous Navigator suleqatigalugu suliamik aallartitsinerat Inuit Pisinnaatitaaffii pillugit Ilisimatusarfiup nuannaarutigaa. Suliniut sakkussat paasissutissanik tunngaveqartut atorlugit nunap inoqqaavinit nunallu inoqqaavinut suliaapput.

Inuit Pisinnaatitaaffii pillugit Ilisimatusarfiup danskit kisitsisaataani kalaallit takussaanngitsut aamma siornatigut oqaatiginikuuaa.

Kalaallilli inuilluunniit qallunaat kisitsisaataani maluginiarneqarnerussappata eqimattat taakku arlaatigut nassuiarneqartariaqannginnerpat?

- Kina inuunersoq apeqqutigineqaraangat nunani tamalaani inassutigineqartartoq, tassa kinaassutsimik nassuiaatip tunngavigineqartarnissaa, maleruartarparput, Johan Busse oqarpoq.

Suliassat Naalagaaffimmut tunngasut amerlasut

Ataatsimut isigalugu nalunaarusiami innersuutissi amerlanertaat danskit naalagaaffiannit suliarineqartussaapput. Sooruna nalunaarusiassinni kalaallit politikeriisa akisussaaffiat pinnagu Inatsisartut ukkatarigisi?

– Tassani pisariaqartitsineq annerpaasoq isumaqarutta taamaaliorsimassagaluarpugut. Kisianni immikkoortut, taamaalilluta Danmarkimi Kalaallit Nunaannilu politikkerit ataaniittut pissutsit ilanngullugit, ataatsimut samminissaannut periarfissaqarpugut.

– Naalagaaffeqatigiinnermi nunat tamalaat akornanni pisussaaffippassuagut naalagaaffeqatigiit naammassisariaqarpaat. Aamma kalaallit Danmarkimi najugaqartut taama amerlatigimmata nalunaarusiaq taakkununnga tunngassuteqassanngippat eqqumiissasoq isumaqarpugut, Johan Busse oqarpoq.