Mia Lyberthip aqqaluaa ADHD-mik nappaateqarnerluni paasiniarlugu utaqqitilluni imminut toquppoq

Qujagi Lyberthip, inuusuttut allat assigalugit, ikinngutini arsaaqatigissallugit Fortniteqatigissallugillu nuannarilluinnarpaa.

Ulloq unnuarlu angerlarsimaffimmi najukkaminit aallaarsimaanngikkaangami illuaqqianngikkaangamilu aleqani Mia Lyberth ilagisarpaa.

Ulluinnarni unnukkut filmeriassanerlutik pisuttuassanerlutilluunniit aperiniarlugu sianerfigeriataarsinnaasarpaa. Sapaatip-akunnerata naanerani aleqami inaaniikulasarpoq, tassanilu kammani aamma pulaartorisarpai.

- Ikinngutiginerpaavara, Mia Lyberth oqarpoq.

Qujagi Lyberth nuannaarlunilu asannittuugaluarluni aamma unammillernartitaqarpoq. Arnaasup imerajuttuugami naartulluni imigassartortarsimaneranit inunnguutsiminik innarluuteqarpoq.

Aammattaaq ADHD-mik nappaateqarnerluni misissortinnissaminut utaqqivoq.

- Meeraallunili aallaamasuuvoq. Ilaannikkut aamma naalanngittarpoq, Mia Lyberth oqaluttuarpoq.

- Tamatuma qaavatigut arnami naartutilluni imigassartortarsimaneranit innarluutiminit sunnertisimavoq. Atuarsinnaananilu allassinnaanngilaq, taamaattumillu allanit malinnaaniarnerusariaqarluni.

Sooq allanit allaanerunini paasiuminaatsillugu ilaannikkut aleqani oqarfigisarpaa.

Marsip 14-iani imminut toquppoq.

Alliartortilluni ajorneruleriartortoq

Mia Lyberthip aqqalussani oqaluttuaritillugu inimini sofap isuani issiavoq. Saagoqqavoq, naneruutit ikumallutillu teeqarpoq. Nipilersuutit eqqissisimasut isiginnaarutikkut appisimaarput.

Mia Lyberth kiaguppoq, oqarpoq itisuumillu anersaarniarsaraaq.

Qujagi Lyberth qaammatit pingasungajaat matuma siorna imminut toquppoq. Karsi pigisaanik – ilaatigut qarasaasiakkut pinnguaatinik – imalik sofap sanianiippoq.

- Ullumi takkuttussaasutit nalunnginnakku naarluppunga, taanna Sermitsiap tusagassiortuanut oqarpoq.

Mia Lyberthip aqqalussami toqunera ikinngutiminut, ilaquttaminut suliffimminnullu ammasumik eqqartortaraluarlugu tusagassiortumut oqaluttarinissaa allaalluinnarpoq.

- Attaveqarfigigammali nuannaarutigaara. Nunatsinnimi inuppassuit taamatut misigisaqarsimapput, taakkulu kisimiittutut misigissanngillat, taanna oqarpoq.

Mia Lyberth niuni attuutsillugit issiavoq. Aqqalumi assingi ilisivimmiittaraluartut aqqarsimasai arlallit nerriveeqqamiipput.

Qujagi Lyberth 2010-mi juulip 15-ianni, Mia Lyberthip qulingiluanik ukioqalerneranit ullut tallimat qaangiuttut, inunngorpoq.

Meeraaneranni inuuissiorneri ataatsimut kattunneqartarput, tamannalu nalliussiniarlugu aanaavat kaffillertuaannarpoq.

Aamma qatanngutit taakku marluk aanaminni aataminnilu peroriartorput. Angajoqqaavi imerajuttuupput isumaginnissinnaanatillu.

- Aqqalugalu qanittuaannarpugut, Mia Lyberth oqaluttuarpoq.

Qujagi Lyberth arfineq-marlunnik ukioqarluni ilaqutarsiartaarpoq. Ukioq ataaseq qaangiummat meeqqat angerlarsimaffiannut nuutinneqarpoq. Tamatuma kingorna meeqqat angerlarsimaffiini assigiinngitsuni najugaqartarsimavoq, 2023-llu naanerani meeqqanut aqqaneq-marlut 18-illu akornanni ukiulinnut ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmut nuuppoq.

Qujagip Mia Lyberthillu aataavat kræfterluni 2013-imi toquvoq, aanaavallu ukiut marluk matuma siorna toquvoq.

Mia Lyberth 2021-mi 20-nik ukioqarluni angerlarsimaffimminit nuuppoq. Ullumikkut 24-nik ukioqarpoq ulluinnarnilu Nuummi meeqqanut sisamaniit arfineq pingasunik ukiulinnut angerlarsimaffimmi sulisarpoq.

Mia Lyberthip ukiut arlallit aqqalussi ikiorniarlugu iliuuseqartarsimavoq. ADHD-mut nakorsaatit meeqqanut allanut qanoq sunniuteqartarnersut nammineerluni takusimavaa.

- Kommunimut saaffiginnillungalu sullissisut immikkoortortaqarfimmilu pisortaat oqaloqatigaakka, taanna oqaluttuarpoq.

- Aqqaluara alliartortilluni ajornartorsiuteqarnerujartuinnarpoq. ADHD-mullu nakorsaatinik pissarsissussinnaagukku eqqissiallatsissinnaallugulu peqqissiallatsissinnaassallugu isumaqartuaannarsimavunga.

Qujagi Lyberth siorna aasakkut ajornerulerpoq. Ikiaroortartalerluni imminut toqunniarluni eqqarsartarluni oqarpoq — tamanna siornatigut oqaatigisimanngisaannarpaa.

Mia Lyberthip tamanna pimooruppaa.

Qujagi Lyberth Danmarkiliartillugu ikiorneqarsinnaanersoq najugaqarfiani pisortaq decembarimi aperaa.

- Danmarkimi pissutsit aqqalussama iluaqutigisinnaagai eqqarsarpunga. Maanimi suna tamarmi arriippallaamik ingerlavoq, taanna oqarpoq.

Qujagi Lyberth sapaatit-akunnerini pingasuni aleqamini juullikkunni najugaqareernermi kingorna ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmi immikkoortortaqarfimmi pisortaq ilagalugu januaarip sisamaani Danmarkimut aallarpoq.

- Toquvoq

Qujagi Lyberth Danmarkimiitilluni Fynip kujataaniillunilu Aarhusimi napparsimmavimmi namminersortumiippoq. Mia Lyberthilu ullut tamapajaasa oqarasuaatikkut oqaluuttarput.

- Suut tamaasa eqqartortarpagut, ullormilu susimanerminik oqaluttuartuaannarpoq.

Danmarkimiitilluni gokartertarpoq - aamma arsartarlunilu qarasaasiamik pinnguartarpoq.

Qujagi Lyberth qaammammi ataasiinnarmi Danmarkimiittussaagaluarpoq, nakorsamilli inaarutaasumik oqaloqateqareersimatinnani aallarsinnaanngilaq.

Februaari qaangiummat marsi aallartippoq.

- Angerlarserami aliasukujuttoq malugisinnaavara. Angerlangajalersoq oqarfigisarlugulu sooq Danmarkimiinnersoq eqqaasittarpara, Mia Lyberth oqaluttuarpoq.

Tamanna paasilluarpaa.

Mia Lyberth marsimi sapaatip akunnera siulleq suleqatini meeqqallu ulluinnarni suliffimmi meeqqat angerlarsimaffianniittut ilagalugit Kapisilinniippoq.

- Aqqaluara imminut toqukkumaartoq isumaqanngisaannarpunga. Taamaaliorumananimi arlaleriarluni oqarfigisarpaanga. Maannali ajortoqartoq malugisinnaavara.

Aqqalussi tallimanngornermi marsip 13-ianni arlaleriarluni sianerfigalugu qanoq innersoq aperisarpaa. Ajunnginnerartarpoq, Mia Lyberthili ernumavoq. Aarleritsaqqalluni innarpoq.

Aqaguani iterami aqqalussami periarfeerunneqarneranik inunnit arlalinnit allagarsisimavoq. Sulisut ujaasisimagaluarlutillu politiinut saaffiginnittoqarsimavoq.

Qujagi Lyberthip qimaasimanera nalinginnaavoq. Nanissaqqaarpaat, Mia Lyberth imminut oqarfigiuarpoq.

Taava oqarasuaataa sianerpoq. Politiit sianerput. Aqqaluaa nassaarisimavaat.

Toqusimasoq oqarput.

Ullup sinnerani ullulluunniit tulliuttut qanoq pisoqarsimanersoq Mia Lyberthip eqqaamanngilaa.

Paquminanngitsoq

Qujagi Lyberth apriilip aallaqqaataani Nuummi ilisaavoq.

Marsimi, toquneranit ullut pingasut qaangiuttut, Mia Lyberth akkaqqiinilu Københavnimut tikipput. Københavnimiit Århusimut qimuttuitsoriarlutik toqusut inaannut aqqalussani alakkarpaat.

- Ilaannikkut toqusimanera upperisinnaaneq ajorpara. Toqoreerpoq, maqaaseqaarali, Mia Lyberth oqarpoq.

Nipaa allanngorpoq, qullilpipporlu.

- Ikiorsinnaannginnakku ajuusaarutigaara, 15-iinnarnimmi ukioqarpoq.

Mia Lyberth aqqalussami toqunerata kinguninngua kommunimit ikiorserneqarsimavoq, Aarhusimiitillunilu tarnip pissusiinik ilisimasalimmik oqaloqateqarpoq.

- Tupaqqagama nakorsaatinik iisartagaqartariaqarpunga, sapaatip-akunnerinimi marlunni siullerni ileqquttut inngilanga, taanna oqarpoq.

Tarnip pissusiinik ilisimasalimmit ikiorneqarnermi saniatigut aamma akkaqqiiminit, qeeqqiimik taasartakkaminit, ikinngutiminiillu qanigisaminit tapersersorneqarpoq.

- Eqqartussallugu ilungersunarpoq, akueriuminaatsittarakku.

Mia Lyberthilli misigissutsini allanut oqaluttuarillattaalerpai – aamma inuit nittartakkatigut attaveqaqatigiittarfiisigut, tassanilu aqqalussani pillugu takisuunik allattarsimallunilu assinik siammarterisarpoq.

Nipituumik oqaatigalugu qanoq misiginarpa?

- Oqiliartorpoq. Annernarunnaariartorpoq, allanillu ikiuisutut misigilertarpunga, taanna akivoq.

Mia Lyberthip imminut toquttoqarnera arlaleriarluni misigisimavaa. Ikinngutiginerpaasani ukiualuit matuma siorna imminut toquttoq annaasimavaa, 2024-milu nammineq imminut toqoriaraluarnini anigorpaa. Tamanna kingusinnerusukkut Niviaq Korneliussenip oqaloqatigiilluni aallakaatitassiaani oqaluttuaraa.

- Uanga nammineq misigissutsikka eqqarsaatikkalu allanut oqaluttuarineq ajornikuuakka, oqarpoq nangillunilu.

- Paquminanngillalli.

Aaqqissuussaanerlunneq

Mia Lyberthip ikiorneqanngeriarluni aatsaat kingusinaareermat ikiorneqarnialernini kamaatigingaarpaa. Suli taamaappoq.

- Aaqqissuussaaneq ajorluinnarpoq, taanna oqarpoq.

Peqqissutsimut innarluutilinnullu naalakkersuisup inuit 500-t missaat tarnip nakorsaata nakorsaaniarnissaanut utaqqisut siorna ilisimatitsissutigaa – taakkua ilarpassui ADHD-mik nappaateqarnerlutik misissorneqarnissaminnut utaqqipput.

Taakkunannga 500-nit meeqqat inuusuttullu utaqqisut allattorsimaffianniittut 100-t missaanniipput.

Sermitsiap inuit ADHD-mik nappaateqarnerlutik misissorneqarnissaminnut minnerpaamik ukiuni marlunni utaqqisimasut arlallit ilisimavai.

Mia Lyberth Sermitsiamit oqaloqatigineqarami sulileqqeqqammerpoq. Aliasunneq aqqalussamilu annaanera atortariaqarpai, ullunillu ataasiakkaarivoq. Ilungersunarpoq, taanna oqarpoq.

- Ilaannikkulli nukittunertut misigisarpunga, taanna oqarpoq.