Pingaarnersiuineq: Aalisarnermut siunnersuisoqatigiit, uukapaatitsiniaalluni silassorissuusiamik videoliat inerteqqutigineqarnissaat qinersisinnaatitaanermullu allannguutit

Inatsisartuni politikerit 31-t inatsisinut allannguutit aalajangersagassanullu siunnersuutit arlallit isummerfiginiarlugit qanittukkut ataatsimiissapput.

Inatsisartut ukiaanerani ataatsimiinnerat septembarip 18-ani aallartissaaq, tassani oqaluuserisassat katillugit 108-iupput. Sermitsiap oqaluuserisassat atuarlugillu siunnersuutit Inatsisartut ataatsimiittarfianni oqallisigineqartussat ilai saqqummiuppai.

Aalisarnermut siunnersuisoqatigiit

Inatsisartut aalisarnermut inatsit nutaaq sivisuumik eqqartorneqarsimasoq isornartorsiorneqarluartorlu 2024-mi akuersissutigaat. Inatsit taanna 2025-mi januaarip aallaqqaataani atuutilerpoq. Ukiup aappaa avillugu qaangiuttoq maanna allanngortitsinissamut piffissanngorpoq.

Aalisarnermut, piniarnermut, nunalerinermut imminullu pilersornermut naalakkersuisoq Peter Borg (D) aalisarnermut inatsisip allanngortinneqarnissaanik siunnersuuteqarpoq.

Allannguutit maluginiarnarnerpaat tassaapput aalisarnermut siunnersuisooqatigiit aamma aalisarnerup nungusaataanngitsumik ineriartortinnissaanut siunnersuisooqatigiit pilersinneqarnissaat.

Naalakkersuisut aalisarnermut siunnersuisoqatigiinnik attuumassuteqanngitsunik, aningaasaqarnermut siunnersuisoqatigiit inuiaqatigiit aningaasaqarneranni siunnersortarnerattut aalisarneq pillugu Naalakkersuisunut siunnersuisartussanik pilersitsiumaartut 2025-mi naalakkersuisooqatigiinnissamut isumaqatigiissummi allassimavoq.

AAMMA ATUAKKIT

Inatsisartut ukiakkut ataatsimiinneranni apeqqarissaarnissamut piffissat atorunnaarsinneqarput

Inatsisissatut siunnersuut naapertorlugu Aalisarnermut Siunnersuisoqatigiit Naalakkersuisut qinnuiginerat malillugu ilaatigut aalisarnerup aqunneqaqqinnissaanut, pisassiissutit pisassiissutillu aalajangersarneqarnissaannut kiisalu piujuartitsisumik aalisarnermik suliniuteqarnermut tunngatillugu isumaliutiminnik oqaaseqartassapput.

Aalisartut kattuffii soqutigisaqaqatigiillu ilaasortatut akuerineqarsinnaapput.

Aalisarnermut Piujuartitsisumik Ineriartortitsinermut Siunnersuisoqatigiit aalisarnerup ineriartorneranik nalilersuisussanngortinneqassapput. Naalakkersuisut aalisarnermut tunngasunik, ilaatigut aalisarnermi aningaasaqarnermik, siunnersortassavaat.

Siunnersuutit taakkua saniatigut inatsimmut allannguutit inatsisissatut siunnersuummi aamma ilanngunneqarput, soorlu suliarinneqqaarnerup sunniutaanut tunngatillugu aamma ingerlatseqatigiiffinnut umiatsiaaqqanik 6 meterit ataallugit takitigisunik aalisartitsisunik akuersissummik piginnittuusut aalisarsinnaajunnaarnissaannut tunngatillugu.

Oqaluuserisassaq septembarip 30-ani siullermeerneqassaaq.

Uukapaatitsiniarluni silassorissuusiamik allanngortitat inerteqqutaalernissaat

Silassorissuusiat ajunngitsunik ajortunillu kinguneqarlutik nunani tamalaani atorneqaraluttuinnarput. Ilaatigut assinik, videonik nipinillu immiussanik peqquserlulluni allanngortitsisoqarsinnaavoq, taamaalillutik inuit iliuuserisimanngisaminnik oqaaseqarpasillutillu iliuuseqarsimarpasissinnaapput - uukapaatitsiniarluni silassorissuusiamik allanngortitanik taaneqartartut.

Silassorissuusiat pissuserissaartumik akisussaassusilimmillu atorneqartarnissaannik qulakkeerinninnissamut Kalaallit Nunaat akisussaaffimmik tigusisariaqartoq Inuit Ataqatigiit kissaatigaat.

Pipaluk Lyngep (IA) Inatsisartunit aalajangiiffigisassatut siunnersuuteqarluni Naalakkersuisut silassorissuusiat nakkutigineqarnissaannik inatsisiliornissamik qinnuigai, taamaalilluni uukapaatitsiniarluni silassorissuusiamik allanngortitat saqqummersinnissaasa, siammarternissaasa ajoqusiisinnaasumillu atorneqarnissaasa inerteqqutaalernissaat siunertarineqarpoq.

“Silassorissuusiaq inunnik innarliinermut oqartussaaqataanermiluunniit ingerlatsivinnut tatiginninnitsinnik ajortisaarinermut atorneqanngisaannartariaqartoq, Inuit Ataqatigiit isumaqarput. Deepfakesit akornusiisinnaasut inuinnaat inuunerannik eriaginninneq innarlersinnaavaat, kinaassutsimik peqquserlunnermi atorneqarluni, paasissutissanik eqqunngitsunik siaruarterilluni, tamat oqallinnerannik sunniilluni inuiaqatigiinnilu ingerlatsivinnut tatiginninnermik ajortisaarilluni atorneqarsinnaavoq,” Pipaluk Lynge siunnersuummi allappoq.

Uukapaatitsiniarluni silassorissuusiamik allanngortitat ajoqutaasut, ilaatigut inuinnaat inuunerannik eriaginninneq innarlersinnaavaat, kinaassutsimik peqquserlunnermi atorneqarluni, paasissutissanik eqqunngitsunik siaruarterilluni, tamat oqallinnerannik sunniilluni inuiaqatigiinnilu ingerlatsivinnut tatiginninnermik ajortisaarilluni atorneqarsinnaavoq imaluunniit inunnut ataasiakkaanut innuttaaqatigiinnilluunniit soqutigisaqartumut ajoqusiisinnaasut Inerteqqutaalersinneqassasut IA-p kissaatigaa.

Oqaluuserisassaq oktobarip 15-iani siullermeerneqassaaq.

Qinersisinnaajumalluni najugaqarnissaq piumasaqaatigineqartoq qaffasinnerulersoq

Naleqqap Inatsisartunut qinersinisinnaajumalluni Kalaallit Nunaannut attaveqarnerunissaq piumasaqaatigaa.

Ullumikkut danskisut innuttaasusillit tamarmik 18-ileereersimasut qinersinissaq sioqqullugu minnerpaamik qaammatini arfinilinni Kalaallit Nunaanni najugaqarsimasut taasisinnaatitaapput.

Naleqqami ilaasortap Kuno Fenckerip nunami najugaqarfigisami ukiut tallimat najugaqarsimanissaq piumasaqaatitut atuutilersikkusuppaa.

„Kalaallit Nunaat inuiaqatigiinnguuvoq 60.000-it inorlugit innuttaqartoq, taamaattumillu allannguutit annikikkaluartut Inatsisartunut ilaasortat katitigaanerannut nunattalu politikkikkut sammivianut annertuumik sunniuteqarsinnaallutik. Taamaattumik demokratii eqqarsaatigalugu pingaaruteqartuuvoq Inatsisartunut qinersisinnaatitaaneq inunnut piffissap ingerlanerani nunatsinni inuiaqatigiinni, kulturikkut politikkikkullu atugassarititaasut iluanni inuusimasunut annertunerusumik attuumassuteqartinneqarnissaa," taanna siunnersuummi allappoq.

Siunnersuummi inuit Kalaallit Nunaata avataani najugaqarallartillutik, kisianni Kalaallit Nunaannut immikkut attuumassuteqaramik qinersisinnaatitaajuartut pillugit malittarisassat atuuttut allanngortinneqassanngillat.

Oqaluuserisassaq novembarip 17-iani siullermeerneqassaaq.

Pisuttuarsinnaanermut allagartaq, nalunaaquttap aalajangersarneqarnera Inuillu nalunaarsorneqartalernissaat

Ukiakkut ataatsimiinnermi oqaluuserisassat nutaat 68-it ilanngunneqarput, upernaakkulli ataatsimiinnermi oqaluuserisat katillugit 36-t kinguartinneqarput.

Taakkua ilagaat takornariaqarnermut inatsimmut allannguutit, tamatumalu Nunanit allanit takornariat sumiiffinni aalajangersimasuni angalasinnaajumallutik angalanissamut akuersissummik imaluunniit angalanissamut allagartamik aamma angalanermut annaassiniarnermullu sillimmasiissuteqarnissamik, Naalakkersuisut kommunalbestyrelsit piumasaqaateqarsinnaalersinnaapput. Malittarisassat nuttaat saniatigut, takornariartitsisartut nunap immikkoortuani najugaqarnissamik piumasaqaatinik eqqortitsinissamut piffissaq sivitsorneqassaaq.

Oqaluuserisassaq oktobarip arfernani aappassaaneerneqassaaq.

Siumut Naleqqallu nalunaaquttap aalajangersarneqarneranut pisoqqamut uternissamik siunnersuutaat pingajussaaneerneqartussatut siunnersuutigineqarput. Oqaluuserisassat 2025-mi ukiakkut ataatsimiinnermi siullermeerneqarput. Ukioq manna upernaakkut ataatsimiinnermi aappassaaneerneqarnerat aallartippoq, sivitsunngitsorlu unitsinneqarpoq siunnersuutillu Inatsisinik Atuutsitsinermut Ataatsimiititaliamut utertinneqarpoq.

Siunnersuutit oktobarip 7-ani aappassaaneerneqassapput.

Kiisalu Naleqqap siulittaasuata Pele Brobergip EMRIP-ip inassuteqaatai tunngavigalugit Kalaallit Nunaanni nunap inoqqaavi pillugit paasissutissanik nalunaarsuisoqassasoq Naalakkersuisut peqquniarpai. Oqaluuserisassaq upernaakkut ataatsimiinnermi siullermeerneqarsimavoq, ataatsimiititaliamili suliarineqanngikkaluarluni aappassaaneerneqartussanngortinneqarpoq. Oqaluuserisassaq itigartinneqassasoq Naalakkersuisut siunnersuutigaat.

Oqaluuserisassaq oktobarip 7-iani aappassaaneerneqassaaq.