Nunatta Eqqartuussisuuneqarfiani eqqartuussut qaqutigoortoq aalajangerneqarpoq. Angut 30-t tungaanut ukiulik Nuummi niviarsiaqqamik pinngitsaaliisimasutut akunnern 120-ni inuiaqatigiinni kiffartortussatut pineqaatissinneqarpoq, taamaalillunilu angut pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiissananu. Niviarsiaraq 2021-mi 17-inik ukioqartoq pinngitsaalineqarpoq.
Taamaalilluni pinngitsaaliisoq Eqqartuussisoqarfik Sermersuumi qaammatini arfinilinni pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiittussanngortinneqarnera atorunnaarsinneqarluni Nunatta Eqqartuussisuuneqarfiani sakkukinnerusumik pineqaatissinneqarpoq.
Nunatta Eqqartuussisuuneqarfiani eqqartuussut qaqutigoortoq aalajangerneqarpoq. Angut 30-t tungaanut ukiulik Nuummi niviarsiaqqamik pinngitsaaliisimasutut akunnern 120-ni inuiaqatigiinni kiffartortussatut pineqaatissinneqarpoq, taamaalillunilu angut pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiissananu. Niviarsiaraq 2021-mi 17-inik ukioqartoq pinngitsaalineqarpoq.
Taamaalilluni pinngitsaaliisoq Eqqartuussisoqarfik Sermersuumi qaammatini arfinilinni pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiittussanngortinneqarnera atorunnaarsinneqarluni Nunatta Eqqartuussisuuneqarfiani sakkukinnerusumik pineqaatissinneqarpoq.
Nunatta Eqqartuussisuuneqarfiata eqqartuussutaa oktobarip 23-ani 2025-mi pivoq. Sermitsiaq eqqartuussinermi najuutinngilaq, pinngitsaaliisoqarsimanerani qaqutigoortumik pineqaatissisoqarsimanera kingusinnerusukkut aatsaat paasillugu. Taamatut pinerluuteqarsimasut ingerlaaneq pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiittussanngortinneqartarnerat nalinginnaanerpaavoq.
Suliamili matumani taamaattoqanngilaq, suliap sivisuumik suliarineqarnera tamatumani pissutaavoq. Taamaasilluni ajornartorsiut Sermitsiami allaaserineqareersoq pivoq. Tamanna suliaq pineqartoq uteqqiivigereerutsigu tikissavarput.
Nunatta Eqqartuussisuuneqarfiata pineqaatissiissut allanngortippaa
Angut pineqartoq Nuummi pulaartilluni niviarsiaraq 17-inik ukiulik kisimiitsillugu pinngitsaalivaa. Tamanna 2021-mi augustip aallaqqaataata 2-atalu akornanni pivoq.
Angut sivisuumik atoqateqarsimannginnami qiisanini akiorsinnaasimanagu eqqartuussivimmi oqaluttuaraa. Niviarsiaqqap trusii peeriarlugit assani usunilu iviangiinut kinguaassiutaanullu attuussaassimavai. Niviarsiaraq pisumi qerattarsimalluni ilisimajunnaarlunilu oqaluttuaraa.
Eqqartuussisoqarfiup eqqartuussisuuneqarfiullu angut kujanninngikkaluarluni pinngitsaaliisimasutut pisuutippaat. Aammattaaq kinguaassiuutitigut pinngitsaaleeriarsimasutut pisuutinneqarluni. Niviarsiaraq silattorluni akiuummat pinngitsaaleeriaraluarnera iluatsinngilaq. Angutip kujanninniaraluarlunini nammineq taamaatissimanerarpaa. Nunatta Eqqartuussisuuneqarfiani taanna upperineqanngilaq.
Pinngitsaaliisimasutut Sermersuup Eqqartuussisoqarfiani pisuutinneqarnera Nunatta Eqqartuussisuuneqarfiani isumaqatigineqarpoq, sakkukinnermilli pineqaatissiisoqarluni: akunnerni 120-ni inuiaqatigiinnik kiffartuussisussanngortinneqarpoq. Angut niviarsiaqqamut 45.000 koruuninik aamma taarsiisussanngortinneqarpoq.
Angulli ullormi ataasiinnarmiluunniit pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiissanngilaq, tassami niviarsiaqqap angummik politiinut nalunaarutiginninneraniit eqqartuussivimmi inaarutaasumik eqqartuunneqarnissaa tikillugu piffissarujussuaq ingerlasimavoq — ukiut sisamat ullullu marluk.
Sermitsiami allaaserineqareersutut, Kalaallit Nunaanni eqqartuussivinni suliat ilaat sivisuumik suliarineqartarput, tamannalu ilaatigut sakkukinnerusumik pineqaatissiinermik kinguneqarsinnaasarluni. Suliap sivisuumik suliarineqarnera pineqaatissiissutit sakkukinnerulernerannik kinguneqarsinnaasarpoq, kinguaattoornerit eqqartuunneqartup pisuussutiginngikkaangagit.
Inuusuttumut 18-it inorlugit ukiulimmut pinngitsaaliisoqarsimaneranik suliaq ukiut sisamat suliarineqartumut assingusumik Sermitsiaq ilisimasaqanngilaq. Suliat tassunga assingusut eqqartuussivimmi pingaarnersiorneqartarput, ingerlaannarlu piareerniarneqartarlutik. Uanili suliami taamaattoqanngilaq.
Sivisuumik utaqqineq assigiinngitsunik pissuteqartoq
Eqqartuussiviup allagaataani pinngitsaaliinerup nalunaarutigineqarnera oktobarip 21-ani 2021-mi pisimasoq atuarneqarsinnaavoq, unnerluussulli aatsaat juulip tallimaani 2024-mi eqqartuussivimmut tunniunneqarsimavoq.
Taamaattumik Sermitsiap sooq suliaq Nuummi pisoq eqqartuussivimmut ingerlateqqinneqarnissaanut taama sivisutigisutigisimanersoq paaserusullugu Kalaallit Nunaanni Politiit saaffigai.
– Kalaallit Nunaanni Politiit suliat meeqqanut inuusuttunullu atornerluinermut tunngasut suliassaasa pingaarnersaasa ilagaat. Sulialli misissuiffigineqarnerata sivisusinnaaneranut pissutaasut amerlasinnaapput. Suliat ataasiakkaat iserfigisinnaannginnakkit, suliaq una pineqartoq itisiliiffigisinnaanngilara, unnerluussisussaatitaasoq Mariam Khalil ilisimatitsivoq.
- Pinerluttulerinermi suliat, ingammik meeqqat inuusuttullu pillugit suliat, sivikinnerusumik suliarineqartarnissaat sulissutigaarput, sulilu anguniagaq tamakkiisumik angunngilarput, nangippoq.
Danskit naalakkersuisui ukiuni sisamani tulliuttuni Kalaallit Nunaanni eqqartuussiveqarnermut 850 millionit koruuninik aningaasaliissuteqarnissartik 2025-mi aggustimi neriorsuipput. Aningaasaliissutit politiit unnerluussisussaatitaasullu amerlanerulernissaannut ilaatigut atorneqassapput.
Kalaallit Nunaannili politiit eqqartuussiviillu sulianik suliarinnittarnerisa sivisuallaarnerat suli atuukkallassasoq, unnerluussisussaatitaasoq oqarpoq.
Inuiaqatigiinni kiffartuussineq pillugu
Kalaallit Nunaanni pinerluttulerinermi inatsit naapertorlugu, inuiaqatigiinnik kiffartuussisussanngortitsinneq pineqaatissiissutinut allanut atassuserneqarsinnaanngilaq, tassa pinerluuteqarsimasunut inissiisarfimmut inissinneqarnissap saniatigut taamatut pineqaatissiisoqarsinnaanani.
Taamaattumik Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinnik kiffartuussinissamik pineqaatissiisoqaraangat pinerluuteqarsimasunut inissiisarfimmiittussanngortitsinermik kinguneqarneq ajorpoq. Eqqartuunneqartulli tamanna malingippagu pineqaatissiissut allanngorlugu pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiittussanngortitsisoqarsinnaavoq.
Aammattaaq inuiaqatigiinni kiffartuussisussanngortinneqartoq pineqaatissiissut suli naammassinngitsoq pinerluuteqaqqippat suliareqqinneqarsinnaavoq.
Danmarkimi inuiaqatigiinni kiffartuussisussanngortitsineq parnaarussaaqqanermut atatillugu piumasaqaataavoq.
Aallerfik: Nunatta Eqqartuussisuuneqarfia
