INATSISARTUT SAPAATIP AKUNNERANI MATUMANI
Ataatsimut isigalugu: Illersornissamut isumaqatigiissut, innarluutilinnut aamma aningaasaqarnermut inatsit
Ukiaanerani ataatsimiinneq aallartilluareerpoq, siunnersuutillu politikkerinit sapaatip-akunnerani aggersumi oqaluuserineqartussat, ilaat uani atuarsinnaavatit.
Nunanut Allanut Naalakkersuisoq, Múte B. Egede (IA), Kalaallit Nunaata, Danmarkip USA-llu illersornissamut isumaqatigiissutaata nutaap atsiorneqarneranut atatillugu New Yorkimiippoq. Illersornissaq pillugu isumaqatigiissut Inatsisartuni sapaatip akunnerani matumani aappassaaneerneqassaaq.
Assi: Oscar Scott Carl
Inatsisartut sapaatip-akunnerani matumani ulluni sisamani — marlunngornermiit tallimanngornermut — ataatsimiissapput.
Suummi oqaluuserissavaat? Oqaluuserisassat Sermitsiap atuarpai oqaluuserisassallu ilaat maanna saqqummiullugit.
Illersornissamut isumaqatigiissut
Kalaallit Nunaata, Danmarkip USA-llu illersornissamut isumaqatigiissutaat Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip (D) septembarimi atsioqataaffigisaa, Inatsisartut akuerissavaat?
Illersornissamut isumaqatigiissut Inatsisartuni aappassaaneerneqarnerani, tamanna marlunngornermi novembarip pingajuanni aalajangiiffigineqassaaq.
Isumaqatigiissutigineqartut ilaatigut amerikamiut sakkutooqarfiisa amerlanerusut Kalaallit Nunaanniissinnaanerat, kalaallit suliffeqarfiutaannut aningaasatigut periarfissat, namminiilivinnermilu Kalaallit Nunaat Natomut ilaasortaaginnarnissaanik pisussaaffik.
Siullermeerinninnermi partiit tamarmik isumaqatigiissut tapersersorpaat, Inatsisartunili partiit assigiinngitsunik piumasaqarput.
Isumaqatigiissut Nunanut allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliami tamatuma kingorna suliarineqarpoq. Ataatsimiititaliami amerlanerussuteqartut Demokraatit, IA aamma Atassut isumaliutissiissumminni allapput isumaqatigiissutip akuerineqarnissaa innersuutigineqarpoq, Naalakkersuisulli kajumissaarutigineqarporli partiit tamarmik sulinermut peqataatinneqassasut.
Naleraq ikinnerussuteqarluni oqaaseqaateqarpoq, isumaqatigiissutip innuttaasunit taasissutigineqarnissaanik tapersiisoqannginnera tassani allassimavoq. Naleqqap ataatsimiititaliap amerlanerussuteqartut isumaliutersuutaat tapersersorsinnaanngilaa, nalorninarporli siunnersuutip suli tapersersornissaanut taasiumaarnersut.
Isumaqatigiissut Inatsisartuni Folketingimilu akuersissutigineqassaaq, Kalaallit Nunaani marlunngornermi taasissutigineqassaaq, Folketingimilu novembarip aqqaneq-aappaanni siullermeerneqassalluni.
Innarluutillit pillugit inatsit
Inuit innarluutillit ikiorserneqarnissaannut Naalakkersuisut inatsisissatut siunnersuutaat Inatsisartut pingasunngorpat novembarip sisamaani aappassaaniissavaat.
Siunnersuutit ilaat tassaapput tapersersorneqarnissamut periarfissat nutaat, sulianik pitsaanerusumik ingerlatsineq, pinaveersaartitsinerup pingaartinnerulernera, qanigisanik isumassuinissamut periarfissaqarneq, inuusuttuunermiit inersimasunngornermut ingerlalluarnerunissaq aamma pulaarneqarsinnaanermut pisinnaatitaaffiit nukittorsarneqarnerat.
Siunnersuut siullermeerneqareerluni Ilaqutariinnermut Peqqissutsimullu Ataatsimiititaliamut ingerlateqqinneqarpoq, ataatsimiititaliamilu amerlanerussuteqartut siunnersuut akuerineqassasoq innersuussutigaat, qinnutigineqarporli pingajussaaneerneqartinnagu ataatsimiititaliamut uterteqqinneqassasoq Naalakkersuisut allannguutissatut siunnersuutaat isumaliuutersuutigineqassammat.
Siunnersuummut tusarniaanermut akissutitut kommuuninit tikkuarneqarpoq aningaasaliissutigineqartut atorlugit suliniutit nutaat naammassinissaat ajornakusoortuusoq. Naalakkersuisut missingersuutaannit aningaasartuutit amerlanerusut qaffasinnerusumik inissisimanissaat ernummatigaat.
Peqqissutsimut innarluutilinnullu naalakkersuisoq Anna Wangenheim (D) akissummini allappoq kommunit ataatsimut tapiissutaannut innarluutillit isumagineqartarnerannut tunngatillugu 500 million koruunit missaat ilanngunneqareersut.
Sulisartut piginnaanngorsarlugit
Hans-Erik Enoksenip (D) siunnersuutaa Inatsisartuni pingasunngornermi novembarip tallimaani aappassaaneerneqassaaq. Aatsitassarsiornermut atatillugu nunaqavissut piginnaanngorsagaanissaannut iliuusissatut pilersaarusiortoqassasoq, siunnersuummi piumasarineqarpoq
- Ilumoorsinnaanngilaq aatsitassarsiorfiit angisuut Kalaallit Nunaanni pilersinneqartut, nunaqavissut suliffii avataanit suliartortunik inuttalersorneqarnerat isigiaat, piginnaasanik ineriartortitsinissaq, pikkorissarnerit allagartartaartitsinerit inuiaqatigiittut piffissaq eqqorlugu suliarineqarsimanngimmat, siullermeerneqarnerani taama oqarpoq.
Demokraatit kissaatigaat iliuusissatut pilersaarutit ilaatigut piginnaasanik allagartartaarnissamillu pisariaqartunik nalunaarsuisussaasut, pikkorissarnissamut ilinniartinneqartuarnissamullu siunnersuutinik tigussaasunik kiisalu Naalakkersuisut, kommunit aatsitassarsiortullu akornanni qanoq suleqatigiinnissaq pillugu najoqqutassiaqassasut.
Matumani Naalakkersuisut allannguutissatut siunnersuuteqarput. Tassani allassimavoq pisariaqartitsinerit paasineqareerpata pisinnaasanik misissuineq arlaannaannulluunniit attuumassuteqanngitsumik tunngaveqartoq tunngavigalugu pisinnaasanik ineriartortitsinissamik Naalakkersuisut suliniuteqassasut.
Aningaasanut inatsit
Oqaluuserisassaq tallimanngorneq novembarip arfernani ataasiinnaavoq: 2027-mut aningaasanut inatsit.
Aningaasanut inatsisissatut siunnersuut septembarimi siullermeerneqareerpoq. Aappassaaneerinninneq sapaatip-akunnerata tulliani pisussaagaluarpoq, kinguartinneqarlunili.
Naalakkersuisut missingersuutigaat aappaagu nunatta karsia ingerlatsinermut, sanaartornermut taarsigassarsisitsinernullu 89 million koruuninik amigartooruteqassaaq. Inatsisissatulli suliaqarneranni isumaqatiginninniarneratalu nalaani tamanna ukiap ingerlanerani allanngorsinnaavoq.
Aningaasaqarnermut Naalakkersuisup Aqqaluaq B. Egedep (IA) aningaasanut inatsisissatut siunnersuut septembarip 20-ani saqqummiummagu ilaatigut atuarneqarsinnaavoq Ilulissani atuarfimmut nutaamut 20 millionit koruunit immikkoortinneqassasut, innarluutilinnik oqartussaaffik kivinneqassaaq aamma Qaqortumi mittarfik naammassineqarnissaanut Naalakkersuisut 250 millionit koruuninik aningaasaliissasut.
Aningaasanut inatsisissatut siunnersuut siullermeerneqarmat Inatsisartut Aningaasaqarnermut Akileraartarnermullu Ataatsimiititaliaannut ingerlateqqinneqarpoq.
