Peqqissutsimut ministeri: Taamatut pisoqarsimasussaanngikkaluarpoq

Folketingimut ilaasortap Qarsoq Høegh-Damip (N) oqaaseqaammini erseqqissarpaa spiralilersuineq pillugu suliaq arnanut tunngasoq, taakkua ammimik qalipaataat pissutigalugu – tassa kalaaliunerat pissutigalugu – immikkoortinneqarsimasut.

Tamanna ajornartorsiutip ilaannarigaa, taanna Isumaqarpoq.

Folketingimut ilaasortaq naapertorlugu politikerit paasissutissanik amerlanerusunik saqqummiussisoqarnissaa taarsiissuteqartoqaqqilernissaalu piareersimaffigisariaqarpaat:

– Inatsisissatut siunnersuummi ajoqusiinerit kingunerilu pineqanngillat, aaqqiissutissarli kisiat pineqarpoq.

Dansk Folkepartimi oqaaseqartartoq oqalugiaammini oqarpoq 1960-ikkunni iliuuserineqartut pillugit isumaqartoqarsimasoq ajunngitsuliortoqartoq.

– Ilarpassui niviarsiarannguupput 13-14-inik ukiullit, ilaquttaminnit qaninniarfigineqartarput. Arnalli taakku marloriaammik, ilaquttaminnit naalagaaffimmillu, ajortumik pineqartarput, Ahrendtsen oqarpoq.

Oqaatsit taakku Folketingimut ilaasortap Naaja H. Nathanielsenip (IA) DF-imi politikkerimut naqqiissutigai:

– Niviarsiaqqat ilaquttaminnit atornerlunneqannginniassammata spiralilersuinermut pillugu eqqaaneqartoq maluginiassallugu pingaaruteqarpoq. Tamanna ajornanngillisaaniarlunilu soqutigittaanneruvoq. Niviarsiaqqat spiralimik ikkussiffigineqarnissartik piumasarinngilaat, amerlanertigullu ilisimaneq ajorpaat.

Danskit arnat assingusumik atornerlunneqartarsimasut aamma siunnersuutip atuunnerani taarsiiffigineqarsinnaasariaqartut, Dansk Folkepartimi oqaaseqartartoq Alex Ahrendtsen isumaqarpoq .

Aamma oqaaseqartartoq isumaqarpoq aappassaaneerneqarnissaq pingajussaaneerneqassallunilu kinguartinneqassasoq, immikkut ilisimasallit nalunaarusiaasa marluk Naalakkersuisut suliarititaat saqqummiunneqarnissaat utaqqeqqaarnerqartariaqartut.

Kalaallit arnat aaqqissuussaasumik allaanerusumik ajornerusumillu pineqartarsimasut, taamaattumillu utoqqatsernissaq nassuerutiginninnissarlu pissusissamisoortuusut, Venstremeersoq Kristoffer Melson Ahrendtsenimut oqarpoq.

Arnat qallunaat aamma ilanngunneqarnissaat taperserneqanngittoq, Alexip paasisinnaanngilaa.

Socialdemokratit oqaaseqartartuata Alex Ahrendtsen aperivoq Dansk Folkeparti inatsisissatut siunnersuut tapersersorumaneraat:

– Kissaatigaarput qallunaat arnat taarsiissutissanut aaqqissuussamut ilanngunneqarnissaat. Tamanna ataatsimiititaliami suliarineqartillugu ilanngutissavarput, tamatumalu kingorna aalajangerumaarpugut akuerissanerlugu itigartissanerlunguluunniit, oqaaseqartartoq oqarpoq.

Dansk Folkeparti partiini spiralilersuinermi eqqugaasunut taarsiissuteqarnissamik neriorsuuteqareersimasut akornanni kisiartaalluni taamaaliunngilaq.

Spiralilersuinermi eqqugaasut taarsiiffigineqarnissaat pillugu inatsisissatut siunnersuut Folketingimi tallimanngorpat siullermeerneqassaaq.

Niviarsiaqqat arnallu piumassuserinngisaminnik spiralilertinneqartut pillugit suliaq Danmarkip Kalaallit Nunaatalu attaveqatigiinnerannut sunniuteqarpoq.

Nalunaarusiat marluk inuiattut toqoraasimanermut naliliisussat tamanut ammaanneqarnissaat inunnit amerlasuunit utaqqineqaraluartoq, siullermeerinninneq folketingimi ingerlanneqarpoq.

Danmarkimi peqqissutsimut oqaluffinnullu ministeriata Ida Aukenip (S) spiralilersuinermut eqqugaasunut taarsiivigineqaranissaannik inatsisissatut siunnersuutip siullermeernissaa, aappassaaneernissaa pingajussaaneerneqarnissaalu aggustimi pinissaa pingaartitaraa.

Siunnersuutip arnat piffissami 1960-imiit 1991-imut Kalaallit Nunaanni Danmarkimiluunniit akuersissuteqaratik naartunaveersaatinik ikkussuiffigineqarsimasut taarsiivigineqarsinnaalersissavai. Arnat pineqartut, taarsiivigineqarnissamut qinnuteqarnissamut piumasaqaataasunik naammassinnittut, 300.000 koruuninik taarsiivigitinnissamut qinnuteqarsinnaapput.

Arnat sprialilersorneeqarsimasut taarsiivigineqarnissamut juulip aallaqqaataaniilli Patienterstatningenimut qinnuteqarsinnaalerput, arnallu 171-it maanna taamaaliorsimalereersut, Patienterstatningen Ritzau-mut ilisimatitsivoq.

Inuit Ataqatigiit (IA) Folketingimi ataatsimiititaliani inissanik agguaassinermi Nunatsinnut pingaaruteqartut pingaarnerutillugit isiginiarsimavaat, partii taama nalunaaruteqarpoq.

- Nunanut allanut sillimaniarnermullu politikimut tunngasuni, Qallunaat ullumikkut akisussaaffigisaanni, Kalaallit sinniisuutitaqarnissaasa qulakkeerneqarnissaa IA-p pingaartissimavaa. Nunarsuarmioqatigiinnut ilaavugut aalajangiinernullu uagutsinnut attuumassuteqartunut sunniuteqartariaqarluta. Issittumullu tunngasuinnaanngitsuni, kisiannili tamatigut. Aammattaaq nunarsuarmioqatigiinnut ilaavugut Kunngeqarfiullu nunanut allanut politikianit sunnerneqartarluta – taamaattumik nerrivimmi issiaqataasarnissarput pingaaruteqarpoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq, taannalu Nunanut Allanut Illersornissamullu Ataatsimiititaliami aamma Nunanut Allanut Politikimik Aalajangiisartunut ilaasortanngorpoq.

IA-p aamma Kunngeqarfiup iluani pissutsit ataatsimiititalianut ilaasortaatitaqartitsinermi sammivai. Taamaalilluni Savalimmiunut ataatsimiititaliami ilaasortanngorpoq aamma Kalaallit Nunaat pillugu ataatsimiititaliami siulittaasunngorluni:

- Kalaallit Nunaat pillugu ataatsimiititaliami siulittaasutut nutaatut qilanaaraara ataatsimiititaliami ilaasortat sinneri peqatigalugit Nunatta politikikkut oqallisigineqarnerani qitiutinnissaa. Nammineq isumaqarpunga tulluartuusoq Qallunaat Kalaallit Nunaanni akisussaaffiisa ullumikkut najoqqutassianut naapertuunnissaat kalaallillu Danmarkimiittut nunap inoqqaavisut pisinnaatitaaffiinik qulakkeerinninneq sammineqartassasut, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

IA-p ataatsimiititaliat ilaasortaaffigisai ukuupput:

- Kalaallit Nunaat pillugu ataatsimiititaliami siulittaasuuffik

- Savalimmiunut Ataatsimiititaliaq

- Nunanut allanut illersornissamullu ataatsimiititaliaq

- Nunanut allanut tunngasunut ataatsimiititaliaq

- Issittumi aallartitat

- Ukiut marluk qaangiuppata Issittumi inatsisartut ataatsimiititaliaanni (SCPAR) sinniisuunissaq.

Inuit Ataqatigiit ataatsimiititaliani allani Nunatsinnut pingaaruteqartunik oqaluuserisassaqaleraangat, ilaasortaagallarsinnaasassapput. Tamanna Europamut ataatsimiititaliami aamma inatsisinik atuutsitsinermut ataatsimiititaliami pisinnaasutut naatsorsuutigineqartoq, partiimit ilisimatitsissutigineqarpoq.

Naleraq sinnerlugu Folketingimi ilaasortaq, Qarsoq Høegh-Dam, Folketingimi qitiusumik ataatsimiititaliani nunat tamalaat akornanni suleqatigiiffini arlalinnut ilaasortanngorpoq.

Naleraq tusagassiuutitigut taama nalunaaruteqarpoq.

Ilaatigut Issittoq pillugu, nunanut allanut, isumannaallisaanermut naalagaaffeqatigiinnermilu ataatsimiisitaliat ilaasortaaffigilerpai.

- Assut naammagisimaarpakka atorfiit tunniunneqartut. Sumiiffiit tamakkuupput Kalaallit Nunaannut pingaaruteqarluinnartuusut. Aalajangiinerit nunatsinnut, inuiaqatigiinnut kiisalu namminneq siunissatsinnut tunngasut toqqaannartumik sunniuteqarfigissavakka. Ulloq siulleq aallarnerfigalugu atorfik tiguara, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq.

Nangilluni oqarpoq aalajagiisoqassatillugu, Kalaallit Nunaata peqataanissaa pingaartillugu.

- Issittoq, Kalaallit Nunaat kalaallillu pillugit, illersornissamut politikki nunanullu allanut politikki pillugit aalajangiisoqartillugu Kalaallit Nunaat sinniisuutitaqartariaqarpoq. Uagut uangalu nunaga inuiaqatikkalu, nerrivimmi issiaqataasariaqarpugut, nipivullu tusartinniarlugit. Suliaq taanna kiisalu suliniutit annerpaat maanna tigussavakka, oqarpoq.

Toqqaanerit Kalaallit Nunaannut pingaarutilimmik kinguneqartussatut Naleqqap isigaa. Atorfiit Kalaallit Nunaat nuna tamakkerlugu nunallu tamalaat akornanni oqallittarfinni sunniuteqarnerpaanni arlalinni Issittumi inuiaqatigiinnullu kalaallinut pingaaruteqartuni sinniisuutitsivoq

Maanna Qarsoq Høegh-Damimit (Naleraq) uku ilaasortaaffigineqalerput:

Siulittaasoq: Den Arktisk Delegation

Folketingimit kisimiilluni ilaasortaq: Den Arktiske Parlamentarikerkomité (SCPAR)

Ilaasortaq: NATO's parlamentariske forsamling

Ilaasortaq: Udenrigspolitisk nævn (UPN)

Ilaasortaq: Udenrigs- og Forsvarsudvalget (UDF)

Sinniisoqarfimmut ilaasortaq: Nordisk Råd

Ilassutitut ilaasortaq: Retsudvalget (REU)

Ilassutitut ilaasortaq: Socialudvalget (SOU)

Ukiuni marlunni siulittaasup tullia, ukiuni marlunni siulittaasoq: Grønlandsudvalget (GRU)

Folketingimi ilaasortatut peqataasoq: FN

Isumaginninnermut ineqarnermut ministerip taarserneqarnera pingasunngornermi aamma malunnartinneqarpoq.

Ministeriujunnaartup Sophie Hæstorp Andersenip (S) Moderatineersumut Monika Rubinimut isumaginninnermut nunanilu avannarlerni suleqatigiinnermut akisussaaffiit tunniuppai, SF-imeersullu Jacob Markip ineqarnermut ministerinnguutigaluni meeqqanut utoqqarnullu ministereqarfik aamma akisussaaffigilerlugu.

Ministerit nikinnerisa malunnartinneqarnerat naammassimmat, ministerinngortoq Sermitsiap Danmarkimi kalaallit meerartaannut angerlarsimaffiup avataanut inissinneqartunut tunngatillugu sunik anguniagaqarnersoq paasiniarlugu apersorpaa.

Danskit naalakkersuisortaavisa tunngavissaanni "kalaallit meerartaat Danmarkimiittut atugarissaarnissaat aamma kalaallit ilaqutariit pisinnaatitaaffii qulakkeerneqarnissaat, tassunga atatillugu meeqqanik angerlarsimaffiup avataanut inissiinermi suliat tamarmik inatsisitigut assigiimmik atugaqartinneqarnissaat qulakkeerniarlugu misissorneqassallutik" allaqqavoq.

– Naalakkersuisut tunngavissaanni allassimasutut anguniagassaraakka - Naalakkersuisunik suleqateqarnerup ukkatarineqarnerunissaa suliassaqarfillu maanna akisussaaffigiligara pitsanngorsarnissaa, Monika Rubin oqarpoq nangillunilu:

– Kalaallit Nunaata Danmarkillu naligiimmik suleqatigiilernissaat uannut pingaaruteqarpoq.

Danmarkimi peqqissutsimut ministerinngortup Ida Aukenip (S) Sophie Løhde (V), spiralilersuinermut suliniummut eqqugaasunut taarsiissuteqarnissamik suliniuteqarsimasoq, pingasunngornermi taarserpaa. Suliaq Folketingimut qinersineq pissutaalluni unikkallaqqanikuuvoq.

Taamaattumik Sermitsiap Ida Auken aasaanerani sulinngiffeqannginnermi taarsiissutissanut inatsisissatut siunnersuutip saqqummiuteqqinnissaa pingaarnersiussaneraa aperaa.

– Inatsisissatut siunnersuut pingaaruteqarluinnarpoq. Kalaallit arnat ajornerpaamik misigisaqarnikut ikiorneqarnissaat taarsiiffigineqarnissaallu uagutsinnut pingaaruteqarluinnarpoq.

- Aasartinnagu angumerisinnaanerlugu qulakkeerlugu oqaatigisinnaanngilara, piaarnerpaamilli piviusunngortinniarlugu sapinngisatsinnik iliuuseqarpugut.

– Naalagaaffeqatigiinneq qamuuna soqutigaara. Inunnik ataqqinnittumik pinnittarnissarput, eqqortumik iliornissarput aamma spiralilersuinermi suliami pisimasut aaqqiviginiarnissaat uannut pingaaruteqarpoq, Ida Auken oqarpoq, taassuma peqqissutsimut ministerinngornermi saniatigut aamma ilageeqarnermut ministerinngorpoq.

Folketingimut ilaasortat kalaallit, IA-meersoq Naaja H. Nathanielsen aamma Naleqqameersoq Qarsoq Høegh-Dam, marlunngornermi danskit nalunaaqutaat malillugu nal. 11 aamma 11.30 isumaqatiginninniarnermut aqutsisoq Mette Frederiksen isumaqatiginninniarnissaminnut pingaarutilinnut Marienborgimi qaaqquneqarput.

Sermitsiap paasissutissaatai naapertorlugit Atlantikup avannaanut tunngatillugu naalakkersuinikkut tunngaviit misissorneqarnissaat pineqarpoq, tamannalu kalaallit inatsisartuni ilaasortaatitaasa isummerfigissavaat.

Danmarkimi nalunaaqutaq malillugu nal. 16 Marienborgimi tusagassiortunik katersortitsinissamut qaaqqusisoqarpoq, tassanilu Socialdemokratit, SF-ip, Radikalit Moderatilli naalakkersuisussanngortitaat saqqummiunneqassallutik.

Kalaallit Nunaanniit Folketingemut ilaasortat marluk Naaja H. Nathanielsen (IA) aamma Qarsoq Høegh-Dam (Naleraq) sisamanngornermi ualikkut isumaqatiginninniarnermi aqutsisoq Mette Frederiksen ataatsimeeqatigaat.

Isumaqatigiinniarnerit ajunnginnerusut piviusorsiornerusullu, taakku marluullutik Sermitsiamut oqarput.

– Ingerlalluarpoq. Itinerusumik paasisaqarfigineruarput, isumalluarpungalu, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq, taassuma Folketingimi sulisuni Nukappiaaluk Hansen aamma Hannah Najaaja Olsen ilagalugit Marienborgimi ataatsimiigiarput.

– Danskit akisussaaffiisa Folketingimut qinersinissaq sioqqullugu naleqqussarneqaqqinnissaat, kalaallillu innuttaasut pisinnaatitaaffii, ilaatigut kalaallit meerartaat nunallu inoqqaavisa pisinnaatitaaffii, pingaartinneqassasut piumasaraavut, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq, taassumalu maluginiarpaa naalakkersuisut nutaat pilersinneqangajalersut.

IA sinnerlugu Folketingimut ilaasortaq Naaja H. Nathanielsen, Nuummiinnera pissutigalugu nittartagaq aqqutigalugu ataatsimiinnermi peqataavoq.

Immikkut aningaasaliinerit amerlanerusut, nunasiaanerup nalaani pisut ajorluinnartut iliuuseqarfigineqarnissaat, aamma Naalagaaffiup inatsisitigut tunngavissaa tamakkiisuusoq aamma inuiaqatigiinni atugassarititaasut atugarissaarnerlu eqqartorpavut.

– Ataatsimiinneq pitsaallunilu angusaqarfiulluarpoq. Qulequttat itisilerneqarlutillu suliareqqinneqartussat suli eqqartorpavut, taamaattumillu sumi inissisimanerluta iluamik oqaatigisinnaanngilarput. Kalaallit Nunaata soqutigisai pissutsillu kalaallinut innuttaasunut pingaaruteqartut annersumik isiginiarpagut, ersaripporli aamma qallunaat naalakkersuisunngortussat politikkikkut sinaakkutissaat maluginiassallugit: Suna politikkikkut ingerlavigissavaat? Tamanna erseqqinnerusumik takusinnaalerutsigu ullumikkullu ataatsimiinneq pillugu akissuteqartoqarpat, qanoq tapersiissanerput nalilissavarput. Maannakkorpiaq mianersuasunnguamik isumalluarpunga, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

Socialdemokratit siulittaasuat Mette Frederiksen kunngimut siunnersortitut kingumut toqqarneqarpoq, taamaasilluni Marienborgimi naalakkersuisooqatigiinnissamut isumaqatiginninniarnerit aallartipput.

Atlantikup avannaani ilaasortat sisamanngornermi danskit nalunaaqutaat malillugu nal. 14.00 isumaqatiginninniarnissaminnut qaaqquneqarput. Naleraq sinnerlugu Folketingimut ilaasortaq Qarsoq Høegh-Dam ataatsimiinnermut peqataassasoq, IA-meersorlu Naaja H. Nathanielsen suli Nunatsinniittoq nittaartakkatigut peqataassussaq, Sermitsiap paasivaa.

Socialdemokratit, SF-ip, Radikalep Moderaterillu naalakkersuisuutitaqalernissaat anguniagaralugu, Mette Frederiksen siusinnerusukkut nalunaarpoq.

Folketingimut qinigaaqqammersut Naaja H. Nathanielsen (IA) aamma Qarsoq Høegh-Dam (Naleraq) naalakkersuisunngortitsinissamik isumaqatigiinniarnerit aallartinnginneranni Marienborgimi silassorissuusiaq pillugu pikkorissaanermi sisamanngornermi peqataapput.

Kalaallit ilaasortat isumaqatiginninniarnernut peqataanngillat.

Tallimanngornermi apriilip 17-ianni 2026-mi aamma isumaqatiginninniartoqassaaq.

Folketingimut ilaasortanngortut Danmarkimi naalakkersuisussanik isumaqatigiinniarnerit suli ingerlagaluartut aappassaanik ullumi ataatsimiipput. Ataatsimiinneq qallunaat nalunaaqutaat malillugu ualikkut ataatsimut aallartissaaq, tassanilu ilaasortat ataatsimiititaliap folketingimut qinersinerup akuerineqarnissaanut siunnersuutaa taasissutigissallugu.

Tamatuma kingorna ataatsimiinneq unitsinneqassaaq, ilaasortanngortullu nutaat ataatsimiittarfimmi persuarsiutigineqartumik inatsisip tunngaviusup malinnissaannut atsiussallugu. Folketingimut ilaasortanngortut tamarmik ima allassimasoq atsiussavaat: »Inatsit Tunngaviusoq ataqqillugulu malinnissaa neriorsuutigaara«.

Qinigaaqqammertut atsiortussat ilagaat Qarsoq Høegh-Dam, Naleraq, aamma Naaja H. Nathanielsen, IA.

Ilaasortat nutaat tamarmik atsioreerpata Folketingip ataatsimiittarfiani ataatsimiinneq nanginneqaqqissaaq, tassanilu siulittaasoq, siulittaasup tullii sisamat allatsillu tallimat qinerneqassapput.

Ataatsimiinnerup kingorna Folketingimut ilaasortat qinigaaqqammersullu ilaqutaat Vandrehallenimi ilasseqatigiissapput.

Kunngikkormiut isumaqatiginninniartussatut toqqagaat Mette Frederiksenip ilaasortat Atlantikup Avannaaneersut sapaatip-akunnerani matumani ataatsimeeqatigeqqissallugit naalakkersuisunngortitsinissamik isumaqatigiinniarnerit pillugit allappoq.

Savalimmiuniit Kalaallit Nunaanniillu Folketingimut ilaasortat oqaloqatiginerini naalagaaffeqatigiinneq sammineqassasoq Mette Frederiksen naatsumik allappoq.

Mette Frederiksen Folketingimut marsip 24-ani qinersisoqareermat kunngikkormiunit misissuisussatut toqqarneqarpoq.

Partiit saamerliit qiterliusullu naalakkersuisunngortinneqarsinnaanerannut periarfissarsiussavai, sulili iluatsinnagu. Ingammik Moderaternip siulittaasuata Lars Løkke Rasmussenip naalakkersuisut assersuutigalugu Enhedslistenikkunniit isumalluuteqartut akerlerai. Qiterliunerusunik naalakkersuisunngortitsisoqarnissaa piumaneruaa.

Partiit sorliit naalakkersuisunngorumaarnersut suli ilisimaneqanngimmat, kalaallit ilaasortaatitaat naalakkersuisunngortussanut qanoq pingaaruteqartigissanersut, qanorlu amerlatigisunik piumasaqaatik isumaqatiginninniuteqarsinnaanersut aamma nalunarallarpoq.

Mette Frederiksenip sapaatip-akunnerani matumani Venstre Konservativillu isumaqatiginiarnissaanik “annertusiissaaq” ingammik aningaasaqarnermut tunngatillugu, allappoq.

Danmarkimi nutaanik suli naalakkersuisoqalinngikkaluartoq Folketingimi ilaasortat 179-it ullumi ullup qeqqanut siullermeerlutik ataatsimiissapput.

Inatsit tunngaviusoq naapertorlugit qinersisoqareerneraniit ullut suliffiusut aqqaneq-marluk qaangiutsinnagit ataatsimiittoqartussaavoq. Kalaallit Nunaanniit qinigaarlaat nutaat marluk, Inuit Ataqatigiinniit Naaja H. Nathanielsen aamma Naleqqamiit Qarsoq Høegh-Dam, ataatsimeeqataanissaat naatsorsuutigineqarpoq.

Ataatsimiinneq siulleq sivisunerpaamik ilaasortaanikumit Lars Løkke Rasmussenimit (M) siuttuuffigineqassaaq. Taanna ukiut 31-t qaammatillu arfinillit sinnilaarlugit ilaasortaavoq.

Ataatsimiinnermi siulittaasuugallartoq toqqarneqassaaq, qinigaanermullu misilinneqarnissaanut ataatsimiititaliaq 21-nik ilaasortalik pilersinneqassalluni. Ataatsimiititaliap qinersinermit naammagittaalliutit suliarissavai, qinersinerullu ilaasortallu ataasiakkaat akuerineqartussanngorlugit Folketingimut oqaluuserisassanngortissallugit.

Folketingimi marlunngornermi apriilip 14-ianni aappassaannik ataatsimiittoqassaaq, tassani ilaasortat qinigaaqqammersut inatsit tunngaviusoq atsiussavaat, aamma Folketingimi siulittaasumik, siulittaasup tulliinik allatsinillu tallimanik toqqaasoqassalluni. Kiisalu ataatsimiititaliarpassuit pilersinneqassapput, ilaatigut Nunanut Allanut Tunngasunut Politikkimut Ataatsimiititaliaq, nunanut allanut isumannaallisaanermullu politikkimut tunngasunik immikkut suliassalik.

Qarsoq Høegh-Dam, N, socialdemokraatit siulittaasuannik Mette Frederiksenimik, danskit naalakkersuisoqatigiiliornissamut isumaqatiginninniarnerni aqutsisumik ullumi aamma ataatsimeeqateqarpoq.

- Naleqqamit oqariartuut ersarippoq: Nunatsinnit partiit ataatsimut oqariartuutaat isumaqatiginninniutigineqassapput, Naleraq quppernermini allaatigisaqarpoq.

Naleqqap siulittaasua Pele Broberg, Qarsoq Høegh-Damip ataatsimeeqateqarnerani peqataavoq, soorlu aamma Múte B. Egede Naaja H. Nathanielsenip ataatsimeeqateqarnerani peqataasoq.

Nunatsinnit qinigaasut Mette Frederiksenimit ullumi ataatsimeeqatiserineqarlutik qaaqquneqarsimapput.

Folketingimut ilaasortap Naaja H. Nathanielsenip isumaqatiginninniarnermi siuttuusup Mette Frederiksenip ataatsimeeqatiginera ingerlalluartoq, Facebookimi allappoq.

IA danskit naalakkersuisuinut nutaanut tapersiissappat naalagaaffeqatigiinnerup aaqqissuuteqqinnissaa piumasaqaatigineqartoq taassuma aamma ilisimatitsissutigaa.

- Nunat pingasuulluta naligiilluinnarnissarput piumasaraarput, tamannalu anguniarlugu inatsit tunngaviusoq namminersornermullu inatsiserput allanngortinneqartariaqarput. Ilaatigut aalajangiisinnaatitaanerulernissarput, nunap iluani nunanullu allanut tunngasunut paasissutissanik isertuussanik pissarsisinnaanerput, aamma qallunaat Kalaallit Nunaanni suliassaqarfiisa tamarmik Danmarkimisut qaffassarneqarnissaat piumasaraarput, nalunaarummi allassimavoq.

Isumaqatigiinniarnerit Folketingimut qinersinerup kingorna sapaatip-akunnera ataaseq qaangiuttoq aallartinneqarput. Naatsorsuutigineqarlunilu poorskip kingorna isumaqatiginninniarnerit nangeqqissasut.

Nunanit avannarlernit ilaasortat Mette Frederiksenilu ullumikkut ataatsimeeqatigissallugu Københavnimiipput.

Naalagaaffeqatigiinnerup aaqqissuuteqqinnissaa siullermeerluni qaqinneqanngilaq. ’Naalagaaffeqatigiinneq 2.0’ Naalakkersuisut siulittaasuata Mette Frederiksenillu siusinnerusukkut eqqaanikuuaat.

Kalaallit Folketingimut ilaasortanngortut Inuit Ataqatigiinneersoq Naaja H. Nathanielsen aamma Naleqqameersoq Qarsoq Høegh-Dam Danmarkimut ataasinngormat ualikkut tikipput, taakkulu tamarmik mittarfimmiit toqqaannartumik Christiansborgiliarput.

Tamarmik immikkut allattoqarfimminnit aaneqarput, qularnanngitsumillu Marienborgimi marlunngornermi ataatsimiinnissaminnut piareersarnermut unnuk atussavaat. Qallunaat nalunaaqutaat malillugu ullaap tungaani pissaaq.

– Isumaqatiginninniarnernut tunngatillugu Kalaallit Nunaat Danmarkimiittuniit ataatsimoornerorpasipput, Qarsoq Høegh-Dam Naleqqap Christiansborg Ridebanemi allaffianut ingerlaqqinnginnermini oqarpoq.

Qinigaarlaat taakku marluk, Danmarkiliarlutik timmisartumi sanileriiaani issiaqatigiittut, Kalaallit Nunaannut sinniisuujumallutik ataatsimoornissartik isumaqatigiissutigaat.

– Pingaarnerit oqaloqatigiissutigereerpavut, aamma kalaallit tungaannit suut saqqummiunneqarnissaat pillugit. Soorunami partiit assigiinngilagut, kisianni aamma oqaloqatigiippugut, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq, taassumalu qallunaat isumaqatiginninniarnermi siuttuat qanoq oqaasissaqarnersoq tusarnissaa qilanaaraa:

– Qallunaat isumaqatiginninniarnernik aqutsisuat sumi inissisimanersoq qanorlu takorluugaqarnersoq paaserusungaarparput. Uagutsitulli apeqqutissaqassagunaqaaq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq, taassumalu ataatsimiinneq sumiiffissiornermik aallartinnissaa ilimagaa.

Inuussutissarsiornermut, aatsitassanut, nukissiuuteqarnermut, inatsisinik atortitsinermut naligiissitaanermullu naalakkersuisup Naaja H. Nathanielsenip (IA) marlunngormat qinersisoqarnerata kingorna tunuarpoq.

Danmarkiliassaaq Folketingimi ilaasortanngorniarluni.

Naaja H. Nathanielsenip akisussaaffii aningaasaqarnermut akileraartarnermullu naalakkersuisumit Múte B. Egedemit (IA) akisussaaffigineqarallassasut, Naalakkersuisut tusagassiuutitigut nalunaarummi nalunaarutigaat.

Naalakkersuisut akisussaaffiinik nutaanik agguataarisoqarnissaata tungaanut taamaattoqassaaq.

Maannakkut naalakkersuisut arfiniliupput.

Nunatsinniit Folketingimut ilaasortanngorlaat marluk Savalimmiuniillu Folketingimut ilaasortat marluk sapaatip-akunnerata tulliani ministeriugallartup Mette Frederiksenip ataatsimeeqatiginissaanut qaaqquneqarput.

Tamanna Socialdemokraatit tusagassiuutitigut nalunaarutigaat.

Mette Frederiksen amerlanerussuteqarluni naalakkersuisunngortitsisinnaanissamut paasiniaasussatut kunngikkormiunit toqqarneqarpoq, taamaammallu qanoq kikkullu naalakkersuisoqatigilersinnaanerlugit paasiniaaleruttorluni.

Danskit partiini siuttuisa saniatigut Mette Frederiksenip Naaja H. Nathanielsen (IA) Qarsoq Høegh-Damilu (N) ataatsimeeqatigissavai.

Danmarkimi naalakkersuisunngortitsinermi kingullermi Folketingimut ilaasortaanikut Aaja Chemnitz aamma Aki-Matilda Høegh-Dam partiimut tapersersuisussatut isumaqatigiissusiornikkut Kalaallit Nunaannut tunngasunik arlalinnik naalakkersuisooqatigiinnermut ilanngussipput.

Folketingimut qinersinermi qineqqusaartut 27-it inuttut tamarmik immikkut marlunngornermi taaneqarput. Uani qinersinermi taasinerit agguaqatigiisinneri takuneqarsinnaapput:

1 Qarsoq Høegh-Dam, 4.619 stemmer

2 Anna Wangenheim, 2.358 stemmer

3 Naaja H. Nathanielsen, 1.953 stemmer

4 Ellen Schärfe, 1.553 stemmer

5 Ineqi Kielsen, 1.142 stemmer

6 Pipaluk Lynge, 1.035 stemmer

7 Aqqalukkuluk Fontain, 894 stemmer

8 Doris Jakobsen Jensen, 820 stemmer

9 Nivi Rosing, 716 stemmer

10 Kuupik Kleist, 674 stemmer

11 Kalistat Lund, 555 stemmer

12 Patrick Abrahamsen 553

13 Ane Lone Bagger, 508 stemmer

14 Bentiaraq Ottosen, 381 stemmer

15 Najaaraq Møller, 365 stemmer

16 Aka Maria Koch Hansen, 361 stemmer

17 Inuujuk Petersen, 291 stemmer

18 Juno Berthelsen, 213 stemmer

19 Najannguaq Hegelund, 189 stemmer

20 Orla Joelsen, 175 stemmer

21 Bent Olesen, 165 stemmer

22 Karina Zeeb, 118 stemmer

23 Erika Nielsen Baadh, 95 stemmer

24 Hans Jørgen Mørch, 93 stemmer

25 Malu Ostermann, 90 stemmer

26 Napaartoq Isak Petrussen, 42 stemmer

27 Oliver Bech, 19 stemmer

Qinersinermit taasinerit maanna tamakkerlugit kisinneqarsimalerput, nunatsinnilu folketingimut qinigaasut qulakkeerneqarsinnaalerput.

Qarsoq Høegh-Dam Nalerameersoq aamma Naaja H. Nathanielsen IA-meersoq qinigaasutut inissipput.

IA qinigaanerpaavoq, 28,6 procentinit taaneqarami, Nalerarlu 24,6 procentinit taaneqarluni.

Qarsoq Høegh-Dam qinersinermi taajuunneqarnerpaavoq. Taanna 4.615-init taajuunneqarami. Naaja H. Nathanielsen 1.953-init taajuunneqarpoq.

Anna Wangenheim Naaja H. Nathanielsenimit taajuunneqarnerugaluarpoq, IA-li partiitut taaneqarnerpaagami Folketingimut ilaasortaatitaqalissaaq.

Ilulissani Naleraq 35,6 procentinit taajuunneqarnerpaalluni ajugaavoq. Qarsoq Høegh-Dam 665-init taajuunneqarluni taajuunneqarnerpaavoq.

Anna Wangenheim taajuunneqarnerpaat tulliulluni 226-init taajuunneqarpoq.

IA taaneqarnerpaat tulliattut inissippoq, taasisut 19,1 procentinit taaneqarsimagami.

Naleqqameersoq Qarsoq Høegh-Dam taasinerit 79 procentii kisinneqareersullu qinerneqarnerpaatut siuttuuvoq.

Taanna 3479-init taaneqarpoq, Anna Wangeheim 1822-nit Naaja H. Nathanielsenilu 1728-nit taaneqarluni.

Qarsoq Høegh-Damilu Folketingimi ilaasortanngornissani ilimagisinnaalerpaa.

- Tassa aqagu seqerngup orangeanissaa ilimanaateqarpoq.

- Tupaallannaqaaq, ikinnerusunimmi taaneqarnissaq naatsorsuutigigaluarpara, ingerlalluarporli, oqarpoq.

Siumup Takussimi qinersisoqarnerani unnussiuaarnera unnuap qeqqata missaani eqqissisimanarnerulerpoq.

Siumut ukiuni qulikkuutaani Folketingimi ilaasortaatitaqaqqaarsimavoq, maannakkulli qinigassanngortittariaqalerpoq.

Doris Jakobsen Jensen Sermitsiamut oqarpoq qinersinerup inernera artornartoq.

- Maanna taamannak killiffeqarnerput uggornarpoq, ajuusaarnarlunilu. Naluneqanngittutut politikkikkut qinersinermi siorna nikeriartoqangaatsiarnikuuvoq, Siumut sinnerlugu folketingimut qineqqusaartoq Doris J. Jensen oqarpoq.

- Soorunami isumalluarnikuugaluarpugut. Taamaalilluni erserpoq, immikkoortortaqarfigut nukittorsagassaasut. Pissutaaqatagunarpoq ilaasortatsinnik pingaarutilinnik marlunnik annaasaqarnerput.

Kisianni kisitsisit nikallussutiginagit suliagut nangeqqissavarput. Naalakkersuisooqatigiinniit siumut aninera pissutaaqataasinnaasoq naattorsuutigivaram naliliivoq.

Illoqarfiit annerni taasinerit kisinneqarlutik naammassititerput. Sisimiuni, tassa illoqarfiit annersaata tulliani, IA ajugaavoq 33 procentinit taaneqarami.

Naleraq taaneqarnerpaat tulliatut inissippoq 26,7 procentinit taaneqarami.

Siumut illoqarfinni kinguariarpoq, 16,8 procentinit taaneqarami.

Demokraatit 11,4 procentinit taaneqarpoq, Atassut 10,3 procentinit taaneqarluni.

Nuummi qinersinerit kisinneqareernerisa kingorna Inuit Ataqatigiit Naleraq qaangerlugu siuttunngorpoq. IA maanna nuna tamakkerlugu taasinernit 30,9 procentinik pissarsivoq Naleraq 22,9 procentinik pissarsisoq.

Qarsoq Høegh-Dam 2627-nit taaneqarluni suli taaguunneqarnerpaavoq, Demokraatineersorlu Anna Wangenheim 1786-init taaneqarluni tulliuvoq.

Taaguunneqarnerpaat pingajuat tassaavoq Naaja H. Nathanielsen, 1706-inik taaneqartoq.

Nuummi kisitsisit akuerineqarsimalerput. Naaja H. Nathanielsen (IA) 1361-nit taaneqarluni ajugaavoq.

Anna Wangenheim Demokraatineersoq 1251-init taaneqarpoq.

Qarsoq Høegh-Dam Nuummi 1073-init taaneqarpoq.

Pipaluk Lynge (IA) 476-init taaneqarpoq, Ellen Schärfe Atassumminngaanneersoq 483-init taaneqarluni.

IA 36,3 procentinit taaneqarpoq, Demokraatit 25 procentinit taaneqarsimalluni.

Naleraq 16,2 procentinit, Siumut 11 procentinit aamma 9,1 procentinit taaneqarsimapput.

Nuna tamakkerlugu taasisut 17 procentii kisinneqareerput, Naleraq siuttuuvoq 34,1 procentinit taaneqarsimalluni.

IA tulliuvoq 19,3 procentinit taaneqarsimagami.

Qarsoq Høegh-Dam Naleqqameersoq 1.059-init taaneqarsimavoq. Ellen Schärfe Atassummeersoq taajuunneqarnerit tulliattut inissippoq, 318-init taaneqarsimagami.

- Malunnarpoq Inatsisartuni qinersinermi takusarsimasagut assigalugit inissisimasugut kisianni maluginiarlugu siusinnerusukkut nr. 2-nngorfiginikuusagut massakkut ajugaaffigisaqattaarigut taamaammat qujamasunnaqaaq sineriammiit taamatut tapersersuinerat malunnarsivoq, Pele Broberg oqarpoq.

Siumut 17,5 procentinit taaneqarpoq, Demokraatit 15,2 procentinit kiisalu Atassut 12,5 procentinit taaneqarsimalluni.

Nuna tamakkerlugu taasinerit 12 procentii kisinneqareerput.

Upernavimmi taasisinnaasut 26 procentii taasiartorsimapput. Taakkunannga 48 procentii Naleqqamik taasipput.

Siumut 16,9 procentinit taaneqarpoq, IA 13 procentinit, Atassut 12,2 procentit, Demokraatillu 8,7 procentinit.

Ellen Schärfe Atassut sinnerlugu folketingimi ilaasortaalerpoq siullermik 1998-imi – siullermik qinigassanngorteqqaarami.

Atassutip unnussiuaarnerani peqataasoq, taasinerit 6 procentii kisinneqareersullu oqaloqatigaarput.

Qineqqusaaqqilluni nuannerpa?

– Aap, taama isumaqarpunga. Ullumi ulloq naallugu silamiippugut, nuannisaqalutalu. Nuannaarpunga arlallit aliannaarlutik oqarmata.

Qineqqusaaqqaarnertulli iinnarpa?

– Ullumi allaanerulaarpoq. Taamani tamat attaveqatigiittarfii atorneqanngillat. Maannalu attaveqarsinnaaneq ajornannginnerulluinnarpoq. Tamanut attaveqarnitsinni tutsuiginassuserput suli attapparput.

Unnumut qinigaassanngikkuit, politikkikkut arlaatigut suliaqaqqissavit?

– Tamanna qularnanngilaq. Politikkimik suliaqaqqilernera nuannarineqartoq malugaara. Ellen is back.

IA-mi aamma nuannattoqarpoq. Naaja H. Nathanielsen, inuussutissarsiornermut, aatsitassanut, nukissiornermut, inatsisinik atuutsitsinermut naligiissitaanermullu naalakkersuisuusoq Folketingimut qineqqusaarpoq. Taanna IA-kkullu pissangaqalutik oqarpoq.

- Isumaqarpugut ingerlalluarluta, illoqarfinnili annernit kisitsisit suli amigaatigaavut. Taakku takkussuuteriarpata kikkut qinigaanissaannut ilimanarsinersoq paasinerussavarput.

Naleraq illoqarfinni nunaqarfinnilu maannamut kisinneqarsimasuni qinerneqarluarpoq, illoqarfiilli annerit suli naammassinngillat.

Naaja H. Nathanielsenip parteeqatimi unnussiuaaqatigineri nuannaarutigaa.

- Ataatsimoorneq nuanneqaaq. Sapaatit-akunnerini pingasuni kingullerni ullut 14-it tamatta qineqqusaarnermi ilungersorsimavugut, qanorluunniillu pisoqaraluarpat qasuersaarluni ataatsimoorneq nuanneqaaq, oqarpoq.

Kisitsisit allaanerulaartut maanna saqqummerput.

Demokraatimmi Kangerlussuarmi ajugaapput. Demokraatit taasisinnaasunit 29,1 procentinit taaneqarsimapput.

IA 28,3 procentinit taaneqartoq, Naleraq – sumiiffinni arlalinni siuttuusoq – 20,5 procentinit taaneqarsimavoq.

Atassut 14,2 procentinit aamma Siumut 7,9 procentinit taaneqarsimapput.

Kommune Qeqertaliup ataani Qeqertarsuarmi kisitsisit naammassineqarput.

Naleraq 31,1 procentinit taaneqarsimavoq, folketingimi qinersinermit kingullermit 15,5 procentpointinit qinerneqarnerusimallutik.

IA 25 procentinit taaneqarpoq, Siumut 15,3 procentinit taaneqarluni, Atassut 13,8 procentinit aamma Demokraatit 9,7 procentinit taaneqarlutik.

Siumup qinersinermi unnussiuaartitsinerani Takussimi nuannataariartortoqarnera malunnarpoq.

Siulittaasup Aleqa Hammondip unnuk manna qanoq naatsorsuuteqarnerluni oqaatigiuminaatsippaa.

Neriuutigaali inuit isorliunerusuni najugallit tusarneqarumaartut.

Siumut 1977-imi Folketingimut qineqqusaaqqaarnerminiilli folketingimi ilaasortaatitaasa aappaatut inissisimaffeqartuaannarnikuuvoq.

Qinigaaffimmi kingullermi Aki-Matilda Høegh-Dam Siumumit Naleqqamut nuuppoq, taamaalillunilu ilaasortaat annaaneqarluni. Partii ilaasortaqaqqilissanersoq unnuk manna paasinarsissaaq.

Siumumit qinigassanngortittut ilaat Aka Hansen pissangavoq.

- Inuuninni taama pissangatigimanngilanga, Sermitsiamut oqarpoq. Aka Hansen filmiliornermik suliaqartuuvoq, pisullu siumut oqaatigineqarsinnaasarnerat sungiusimallugu oqarpoq.

- Qineqqusaarneq unammillernarlunilu nuannerpoq. Aammalu imminut nittarsaassutut misinnarluni.

- Siumut Folketingimi ilaasortaatitaqalissasoq neriuutigaara, naalagaasuugumalu uanga ilaasortanngussagaluarpunga, oqarpoq.

Naleraq nunaqarfinni kisitsinerit naammassineqarfiini aallartilluarpoq, tassanilu qinersisartut 80 procentii sinnerlugit taaneqarput. Taamaakkaluartoq qineqqusaartup Anna Wangenheimip nikualluallaatiginngilaa.

- Itillimeersuut takuakka, Hans Enoksenimi tassani najugaqarmat tupaallaatiginngilluinnarpara.

- Naleraq tassani qinerneqarluartarpoq, taamaattumik aamma taakkua qinerneqarluarnissaannik kissaappakka. Pitsaanerpaaq ajugaagilitoq, oqarpoq.

Qinersisartut ullumi oqaloqatigisatit qanoq oqartarpat?

- Tapersersorneqarluarpunga. Qineqqusaarnerami isornartorsiorneqangaatsiarnikuuvoq, taamaattumik tatigineqarnera qamuuna attortissutigaara.

Anna Wangenheim peqqissutsimut inunnullu innarluutilinnut naalakkersuisuuvoq. Taamaattumik Folketingimut qinigassanngortinnera isornartorsiorneqarpoq. Qinigaassaguni naalakkersuisutut tunuassaaq.

Qinigaanissat ilimagaajuk?

- Takussavarpit. Oqaatigissallugu suli siusippallaarpoq, kisianni maluginiakkakka aallaavigalugit qinerneqarluarnissarput ilimagaara.

Qinersinermit 1 procentit kisinneqareersorlu takuneqarsinnaavoq Naleqqamit Qarsoq Høegh-Dam siuttuusoq.

Maannamut 94-init taaneqarsimavoq, qineqqusaartunilu siuttuulluni.

Ellen Schärfe Atassummeersoq tulliuvoq, 24-nit taaneqarsigami. Anna Wangenheim qulingiluanit taaneqarsimavoq, taaneqarnerpaat arfiniliattut inississimalluni.

Atassutip Toqqorfimmi qinersinerup unnukkuani unnussiuaartitsinerani nuannakkiartortoqarpoq, partiillu siulittaasua Aqqalu Jeremiassen apuuteqqammerluni.

Qinigaatitaqarnissarsi ilimagaasiuk?

- Qinigaalluarnissarput siuariarnissarpullu ilimagaarput. Piviusorsiortumik oqassagutta partii minnerpaajusoq qinigaanerpaat aappaattut inississinnaanissarput unammillernassaaq, tupinnartuliaassaaq taamaattoqassappat.

Qanoq amerlatigisut taasinerit naammagissavatit?

– Kingullermik qinersinermit 3,7 procentiniit pitsaaneruppat.

Maannakkut 2022-milu qineqqusaarnerit allaanerussuteqarnersut malugisimaviuk?

- Aappi, allaaneroqaaq. Nuannaarutigaarput Naalagaaffeqatigiinneq pillugu oqaloqatigiinnerit namminiilivinnissaq pillugu oqaloqatiginninnernit amerlanerujussuummata, siornatigut tamanna oqaluuserineqartorujussuuvoq.

Kangaamiuni qinersisartut sisamararterutaat partiimut qinersisimasut saqqummiunneqarmat unnussiuaartut ersaattaapput.

Socialdemokratit partiini anginersanngorput, ilaasortanilli aqqaneq-marlunnik ikilillutik. Saamerliit 84-inik ilaasortaatitaqalerput.

Venstre partiini talerperlerni annerpaanngorluni 18-inik ilaasortaatitaqalissaaq, talerperliillu katillugit 77-inik ilaasortaatitaqalerlutik.

Taamaammat Folketingimi amerlanerussuteqarnissamut 90-inik tamarmik kisitsisaateqanngiillat. Moderatikkut 14-inik ilaasortaatitaqalertut naalakkersuisunngortitsinissamut aalajangiisinnaanngorsinnaalerput.

Naleqqami siulittaasuusimasup Hans Enoksenip qimagunneranit aatsaat siullermik Naleraq qinersinermi qineqqusaarpoq.

- Allaaneruvoq ukioq manna. Aana qineqqusaarneq siulleq Hans Enoksenertaqarata. Pikkunarpoq uannut. Aaliit Enoksen unnummut sianerami paasereersimallugu ajugaasugut Itillimi Hansip ilerrata eqqaaniit. Killitsisimaarnarpoq, Pele Broberg oqarpoq.

Nuummi Qapiarfiusaami inuit 30-t missaat katerisimaarput. Najannguaq Hegelund, qineqqusaarngaartoq qinersinerup inerneri siulliit nuannaarutigai.

Nuannaaqaanga naammassigatta. Sapaatip akunneri pingasut kingulliit suliaqarsimavugut, ullaarnganiit unnussuarmut sulilluta, oqiliallaqaanga naammassigatta, Najannguaq Hegelund oqarpoq.

Unnuk qanoq atussamaarpiuk?

- Nuannisassuugut. Immitsinnut ataqatigiittorujussuuvugut, tapersersorluta, suleqatigiilluarsimallutalu, oqarpoq

Qinersinermit kisitsisit siulliit takkussuutilerput. Itillimi, nunaqarfimmi Sisimiut eqqaaniittumi qinersinerit siulliullutik kisinneqarsimalerput. Tassani Naleraq qinersisut 81 procentiinit qinerneqarluni ajugaavoq. Siumut 9,5 procentinit qinerneqartoq IA 4,8 procentinit qinerneqarpoq, taamatuttaarlu Atassut Demokraatillu tamarmik immikkut 2,4 procentinit qinerneqarput.

Kommune Qeqertalimmi Iginniarfimmi qinersisut kisinneqareersimalerput. Naleraq 85,7 procentinik taaguunneqarpoq.

Siumut 14,3 procentinik qinerneqartoq, Atassut, Demokraatit IA-lu tamarmik qinersiseqanngillat.

Savalimmiuni folketingimut qinersinerup inernera paasinarsivoq.

Savalimmiuni folketingimut ilaasortat Anna Falkenberg Sambandsflokkurinimeersoq aamma Sjúrður Skaale Javnaðarflokkurinimeersoq qinigaaqqttut, in.fo allappoq.

Sjúður Skaale aamma Anna Falkenberg siornartigut qinigaanerpaasareernikuupput.

DR naapertorlugu saamerlernik talerperlernillu tapersersuisut ilaasortaalerput.

Mute Bourup Egede, Inuit Ataqatigiit siulittaasuat, Inuit Ataqatigiit Nuummi katersuuffiannut Nuup Katersortarfianut nalunaaqutaq 20:25 missaani iserpoq.

- Iserluni nuanneq, inoqaalulaareersoq. Taavalu pissanganeq qilanaarnerlugu atorpakka, kisitsisit takulernissaanut, Mute Bourup Egede oqarpoq.

- Neriuutigaara Inuit Ataqatigiinniit suli Folketingimi sinniisoqarumaartugut. Pingaarnerpaavorlu nunatta sinniisussai marluk tassaasariaqartut suleqatigiissinnaasut aamma nunatta soqutigisaanik ataatsimoorussaqarlutik sorsuuteqaqatigiittussaasut, Mute Bourup Egede oqarpoq.

Demokraatit siulittaasuat aamma Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen qinersinerup unnukkuani unnussiuaarnermut apuuppoq.

Nuannisartoqartoq oqarpoq.

- Inuit nuannapput, qinersisoqarnerani soorlu taamaattartut.

- Isumalluarpallaarnissarput mianersuutigissavarput. Kinaluunniit qinerneqarsinnaavoq. Suliaq naammassilluarparput, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Danmarkimi pisussat aamma pissanganarput. Folketingimi sinniisoqalissagaluarussi kina toqqassavisiuk?

- Qineqqusaarnermi neriorsuutigisatuarput tassaavoq kinaluunniit siumut oqaatigereerniannginnatsigu.

- Qanoq pisoqassanersoq tusarusupparput, piffissanngorpallu oqaluuserineqarumaarpoq. Danmarkimi susoqassanersoq siumut takujuminaattutut taaneqarsinnaavoq.

Danmarkimi qinersisartut 98,6 procentii kisinneqareerneranni partii saamerliusoq 84-inik ilaasortaatitaqarpoq, talerperliit 77-inik aamma moderatit 14-inik.

Demokraatit Folketingimut ilaasortaatitaqarnikuunngillat taamaammallu siulittaasup pisussat pissangassutigeqaa.

- Oqaluttuarisaanermi pissaaq, partiittami oqaluttuarisaanerani pingaaruteqarluinnartumik pisoqarsimavoq.

- Neriuuteqarluarpunga. Naatsorsuuteqarnera ammatippara — suut tamarmik periarfissaapput.

Nuummi katersortarfimmi unnussiuaaqataasut katersuupput. Kaffeqarlunilu sodavandeqarpq, peqataasullu skærmersuarmut ikumasumut qissimittarput. Oqaloqatigiippalaaq tusaaneqarsinnaavoq, naatsorsuuteqartoqarnerali aamma malugineqarsinnaalluarpoq. Inuit Ataqatigiinni unnussiuaarneq eqqissisimasumik aallartippoq. Kisitsisit siulliit utaqqineqarput.

- Ullaarmanna nuannersumik aallartinnikuuvugut. Naatsorsuutigivara qinerserinerup matunerata kingorna inuit kissassimaariartulaariarlutik aggikaajumaartut maanga. Nipilersoqalaartussaavugut taavalu aamma malinnaaqatigiittussaalluta, nuannersumik ingerlatissavarput, Inuit Ataqatigiinni allattoqarfimmi pisortaq Jane P. Lantz oqarpoq.

Nunami sumiiffinni assigiinngitsuni qinersiviit matoorarput.

Kommuneqarfik Sermersuumi qinersivimmi aqutsisup Bea Mølgaard Lennertip kingulliulluni qinersisutut nalunaaqutaq 20.03 tunniussivoq.

Sermitsiap angumeralugu aperaa:

Kina qinissanerlugu nalorninarsimava?

- Naamik, aallaqqaammut immannguaq nalornivunga, kisianni allat assigalugit malinnaavunga, Bea Mølgaard Lennert oqarpoq.

Maanna qinersinerit kisinneqarlutillu procentinngorlugit naatsorsorneqartussanngorput.

Nunatsinni qinersiviit matuneqarput.

Nuummi qinersivimmi Kommuneqarfik Sermersuumi aqutsisoq Bea Mølgaard Lennert kingullersaalluni taasinermik tunniussaqarpoq. Tassa nal. 20.03.

Sermitsiamit tamassumunnga atatillugu aperivugut:

Kina taassanerlugu nalorninarsimava?

- Naagga. Aallaqqaataani taamaaqqaalaarpunga. Kisianni allat assigalugit qineqqusaarnermi malinnaasimavunga, Bea Mølgaard Lennert oqarpoq.

Qinersineq naammassimmat kisitsinerit maanna aallartipput.

Nuummi illorsuarmi timersortarfimmi qinersiviup nalunaaqutaq 20.00 matunissaa sioqqullugu qinersiartukaasut suli amerlapput.

Ilaat meerartaqarput, ilaat ikinngutigiiaat ilaallu kisimiillutik.

Bea Mølgaard Lennert Kommuneqarfik Sermersuumi qinersivimmi aqutsisuuvoq. Taassuma Nuummi ullumi qinersinermi taasinerit kingulliit saqqummiuppai: 48,4 procenti

Bea Mølgaard Lennert qinersiviup matunerata kingorna kingullersaalluni qinersinermini 50 procentit sinnerlugit taasisimanissaat ilimagaa.

Immaqa 57 procentii, oqarpoq.

Nuummi illorsuarmi timersortarfimmut qinersiartortussat piareersarfigisimallugit oqarpoq.

- Inuusuttoqaaluttoq maluginiarpara. Ingammik ulloqeqqareernerata kingorna, oqarpoq.

Qinersiviit killiffissiornerini paasinarsivoq Qaqortumi taasisinnaasut affaat qinersisimasut.

Ilulissanit nalunaarutigineqarpoq qinersisinnaasut nal. 19.00 2022-mut sanilliullugit amerlanerusut taasisimasut.

Illoqarfiit ilaannit nal. 19.00 kisitsisit imaapput:

Ilulissat: 49,0 procentit (1.739-t taasisimapput)

Aasiaat: 42,9 procentit (920-t taasisimapput)

Sisimiut: 44,7 procentit (1.774-it taasisimapput)

Nuuk: 48,4 procentit (6.896-it taasisimapput)

Qaqortoq: 50,3 procentit (1.116-it taasisimapput)

Nunatsinnit folketingimut qinersinermi 2022-mi nuna tamakkerlugu taasisinnaasut 47,8 procentii taasisimapput.